Sure Fetih — Ayet 24

Kelime Anlamları:

• Keffe: Engelledi, geri tuttu, mani oldu.
• Batni Mekke: Mekke'nin içi, Mekke'nin ortası (Hudeybiye bölgesi).
• Ezfereküm: Sizi onlara karşı üstün kıldı, size onlara galip gelme imkânı verdi.
• Basîr: Her şeyi gören, bütün yaptıklarınızdan haberdar olan.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, müminlere verdiği büyük bir nimeti hatırlatmaktadır. Hudeybiye senesinde, müşriklerden yaklaşık seksen kişilik silahlı bir grup, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve ashâbının bulunduğu ordugâha saldırmak ve onlara zarar vermek için harekete geçmişti. Ancak Allah Teâlâ, bu müşriklerin ellerini müminlere uzatamadan onları etkisiz hâle getirdi. Müminler de onları kılıçtan geçirebilecek güçteydiler; zira Allah onlara bu saldırganlar üzerinde tam bir hâkimiyet ve zafer vermişti. Fakat Allah'ın takdiri ve Resûlullah'ın (s.a.v.) hikmetli davranışı gereği, bu esirler serbest bırakıldı, onlara kötülük yapılmadı. Böylece hem müşriklerin şerrinden korunuldu hem de savaşın kapıları kapanarak barış ortamı sağlandı.

Bu olay, Allah'ın kudretinin ve müminlere olan yardımının apaçık bir delilidir. İnsan, kendi gücüyle bu kadar tehlikeli bir durumdan kurtulamazdı; bunu başaran ancak Allah'tır. O, dilediği anda düşmanın elini bağlar, dilediği anda da müminlere zafer kapılarını açar. Burada müminlere düşen görev, her hâlükârda Allah'a güvenmek, O'nun takdirine rıza göstermek ve güç elde ettiklerinde bile affetmeyi ve merhameti elden bırakmamaktır. Nitekim bu olayda Müslümanlar, güçlerinin zirvesindeyken dahi düşmanlarına karşı affedici ve yumuşak davranmışlardır.

Âyetin sonunda Allah Teâlâ, "Allah, yaptıklarınızı hakkıyla görendir" buyurarak müminlere şu mesajı vermektedir: Sizin bu güzel davranışınız, sabrınız, takvanız ve düşmanlarınıza karşı gösterdiğiniz merhametli tutumunuz hiçbir zaman boşa gitmeyecektir. Allah, her şeyi bilir ve görür; kimin neyi niçin yaptığını en iyi O bilir. Bu sebeple müminler, iyi amellerinde samimi olmalı ve Allah'ın kendilerini her an gördüğünü unutmamalıdır. Bu bilinç, insanı hem hayırda yarıştırır hem de kötülüklerden uzaklaştırır.

Bu âyet, Müslümanlara büyük bir müjde ve teselli kaynağıdır. Zor zamanlarda Allah'ın yardımının yakın olduğunu, düşmanların tuzaklarının boşa çıkarılacağını ve müminlerin sabrının mükâfatını mutlaka göreceğini müjdeler. Önemli olan, Allah'a olan güveni kaybetmemek ve her durumda O'nun rızasını gözetmektir.