سوره فتح — آیه 4

معانی واژگان:

• السَّکینَة: آرامش، طمأنینه و وقاری که خداوند در دل مؤمنان میافکند.
• لِیَزْدَادُوا: تا بیفزایند و افزایش یابند.
• جُنُود: لشکریان و سپاهیان.

تفسیر آیه:

اوست خدایی که آرامش و طمأنینه را در دلهای مؤمنان نازل کرد؛ همانها که در روزِ حدیبیه با وجود سختیها و فشارها، دلهایشان به یقین و اطمینان رسید و نگرانی و اضطراب از آنان دور شد. هدف از این آرامش، آن بود که ایمانشان بر ایمان پیشین افزوده گردد و تصدیقشان نسبت به خدا و پیامبرش بیشتر شود. پس از آنکه با پیامبر خدا صلح کردند و به وعدههای الهی اطمینان یافتند، یقینشان راسختر و باورشان عمیقتر گشت.

و برای خداوند است لشکریان آسمانها و زمین؛ فرشتگان، نیروهای غیبی و تمام موجودات، همه در فرمان او هستند و هرگاه بخواهد، یاران مؤمن خود را با آنها یاری میکند. او برای نصرت دینش به هیچکس نیاز ندارد، اما بندگان مؤمن را به فضل خود تأیید مینماید.

و خداوند همواره به مصالح و منافع بندگانش دانا بوده و در تدبیر و آفرینش خود حکیم است؛ هر کاری را که انجام میدهد، بر اساس علم کامل و حکمت بالغه است و هیچ کاری از روی بیهودگی یا نادانی از او صادر نمیشود.

فواید و پیامهای آیه:

• آرامش و طمأنینه، هدیهای الهی است که تنها در سایه ایمان به خداوند در دل انسان پدید میآید و اوست که آن را بر قلبهای مؤمنان نازل میکند.
• ایمان مؤمن همواره در حال رشد و افزایش است؛ هیچ مؤمنی نباید از ایمان خود راضی باشد، بلکه باید در پی افزون شدن یقین و باور خود باشد.
• قدرت و لشکریان آسمانها و زمین همه از آنِ خداست؛ پس مؤمن هرگز نباید از دشمنان خود بترسد، بلکه باید تنها بر خدا توکل کند و یاری را از او بخواهد.
• علم و حکمت خداوند، پشتوانه تمام تدابیر اوست؛ پس هر آنچه در زندگی مؤمن رخ میدهد، حتی اگر ظاهری ناخوشایند داشته باشد، بر اساس حکمت الهی و به صلاح اوست.