مائدہ سۈرىسى — ئايەت 43

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• يُحَكِّمُونَكَ: سېنى ئۆزئارا ئارىسىدىكى تالاش-تارتىشلارغا ھۆكۈم چىقارغۇچى قىلىدۇ.
• التَّوْرَاةُ: مۇسا ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان ئىلاھىي كىتاب.
• يَتَوَلَّوْنَ: يۈز ئۆرۈيدۇ، ئىنكار قىلىپ ئەتراپىدىن قېچىپ كېتىدۇ.
• وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ: ئەنە شۇ كىشىلەر ھەرگىز مۇئمىن ئەمەس.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! بۇ يەھۇدىيلارنىڭ قىلمىشى ھەقىقەتەن ھەيران قالارلىقتۇر. ئۇلار ساڭا ۋە سېنىڭ كىتابىڭغا ئىشەنمىگەن تۇرۇپ، ئۆزئارا تالاش-تارتىشلىرىدا سېنى ھۆكۈم چىقارغۇچى قىلىدۇ. ھالبۇكى، ئۇلار ئۆزلىرى ئىشىنىمەن دەپ دەۋا قىلىدىغان تەۋرات ئۇلارنىڭ قولىدا تۇرۇپ، ئۇنىڭ ئىچىدە ئاللاھنىڭ ھۆكمى — يەنى زىنا قىلغان تۇرمۇشلۇقلارنى تاش بىلەن ئۆلتۈرۈش ھۆكمى بار. ئەمما ئۇلار سېنىڭ چىقارغان ھۆكمىڭ ئۆزلىرىنىڭ نەپسى خاھىشىغا ئۇيغۇن كەلمىسە، دەرھال يۈز ئۆرۈپ كېتىدۇ. شۇنداق قىلىپ ئۇلار ئۆز كىتابىدىكى ھۆكۈمگە كۇفرىلىق قىلىش بىلەن سېنىڭ ھۆكمىڭدىن يۈز ئۆرۈشنى بىرلەشتۈرۈۋەتتى. ئەنە شۇنداق سۈپەتلەرگە ئىگە كىشىلەر ھەرگىز ئاللاھقا، ساڭا ۋە سېنىڭ چىقارغان ھۆكمىڭگە ئىمان ئېيتقۇچى مۇئمىنلەردىن ئەمەس.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى ھەقىقەتنى ئېيتىشتا ۋە ھۆكۈم چىقىرىشتا ئادالەتلىك بولۇشقا تەرغىب قىلىدۇ، ھەتتا ئۆزىگە قارشى تۇرغان كىشىلەرگە قارىمۇ ھەقىقەتنى يوشۇرماسلىقنى ئۆگىتىدۇ.
• بۇ ئايەت پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ھەقىقىي پەيغەمبەر ئىكەنلىكىنىڭ يەنە بىر ئىسپاتىدۇر: ئۇنىڭغا ئىشەنمەيدىغان يەھۇدىيلارمۇ ئەڭ مۇھىم مەسىلىلەردە ئۇنىڭ ھۆكمىگە مۇراجىئەت قىلغان، چۈنكى ئۇلار ئۇنىڭ ھەقىقەتچان ۋە ئىشەنچلىك ئىكەنلىكىنى ئىچكى قەلبىدە بىلەتتى.
• ئىمان دېگەن نەرسە پەقەت تىلدا دەۋا قىلىش ئەمەس، بەلكى قەلب بىلەن ئىشىنىش ۋە ئەمەلىيەتتە ھەقىقەتكە بويسۇنۇشتۇر. ئۆز نەپسى خاھىشىغا ئۇيغۇن كەلگەندىلا ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىپ، ئۇيغۇن كەلمىگەندە يۈز ئۆرۈيدىغان كىشى ھەقىقىي مۇئمىن بولالمايدۇ.
• ئاللاھ تائالا ھەر قانداق كىتاب ۋە شەرىئەتتە ئۆزىنىڭ ھۆكمىنى چۈشۈرگەن، شۇڭا ھەقىقەت ئىزدىگەن كىشى ئاللاھنىڭ ھۆكمىگە ئەمەل قىلىشى كېرەك، ئەمەسە ئۆز نەپسى خاھىشىغا ئەمەس.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىسلام ھەقىقەتنى ئۈستۈن قويىدىغان، ئادالەتنى ھەر ئەھۋالدا قوغدايدىغان دىندۇر. شۇڭا ئىسلامغا كىرگەن ھەر بىر كىشى ھەقىقەتنى سۆيۈش، ئادالەتنى قوغداش ۋە ئاللاھنىڭ ھۆكمىگە سەمىمىي بويسۇنۇش ئارقىلىق ھەقىقىي بەخت-سائادەتكە ئېرىشىدۇ.