Аль-Маида сүрөсү — Аят 60

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مَثُوبَةً (масуубатан): Сыйлык, жаза. Негизинен жакшылыкка берилүүчү сыйлыкты билдирет, бирок бул жерде жаза маанисинде колдонулган.
• لَعَنَهُ (лаанаху): Ага каргыш айтты, ырайымынан кууп чыгарды.
• الْقِرَدَةَ (ал-кирада): Маймылдар.
• الْخَنَازِيرَ (ал-ханаазийр): Чочколор.
• الطَّاغُوتَ (ат-таагуут): Аллахтан башка сыйынылган нерселердин баарысы, шайтан.
• سَوَاءِ السَّبِيلِ (савааъис-сабииль): Туура жол, орто жол.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Мухаммад (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун), айткын: «Силерге Аллахтын алдындагы жазасы жактан мурункулардан да жаман болгондор тууралуу кабар берейинби?» Бул жерде сөз Аллах тарабынан каргышка калган, Анын каарына кабылган, алардын арасынан маймылдарга жана чочколорго айландырылган, ошондой эле таагутка (Аллахтан башка сыйынылган нерселерге) сыйынган адамдар тууралуу болуп жатат. Мына ошолор — кыямат күнү эң жаман орунга ээ болуучулар жана туура жолдон эң көп адашкандар.

Бул аят мурунку аяттарда айтылган кээ бир адамдардын «Биздин динибизден жаман дин жок» деген сөздөрүнө жооп катары түшкөн. Аллах Таала пайгамбарына айткылат: Эгер силер аларды жаман деп эсептеп жатсаңар, анда силерге алардан да жаман болгондорду айтып берейин. Алар — Аллахтын ырайымынан куулган, Анын каарына кабылган, алардын арасынан маймылдарга жана чочколорго айландырылган жөөттөр жана таагутка сыйынгандар. Алар кыяматта эң жаман орунга туш болушат, анткени алардын орду — тозок. Алар дүйнөдө да, акыретте да туура жолдон адашкандар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын адилеттиги: Аллах Таала пенделерине эч качан зулумдук кылбайт. Жаза да, сыйлык да Анын адилеттиги менен болот. Бул аят адамдарга Аллахтын адилет соту бар экенин эскертип, жакшылыкка умтулууга чакырат.
• Тообо эшиги ачык: Мурунку үммөттөргө мындай оор жазалар келген болсо да, Аллах Таала азыркы адамдарга тообо кылуу мүмкүнчүлүгүн берүүдө. Кимде-ким тообо кылып, туура жолго кайтса, Аллах аны кечирет. Бул — Аллахтын чексиз ырайымынын белгиси.
• Туура жолду кармоонун маанилүүлүгү: Аятта «туура жолдон адашкандар» деп эскертилет. Бул бизге ар дайым туура жолдо болууга, адашуудан сактанууга умтулуу керектигин үйрөтөт. Ислам дини — бул туура жол, адамды бакытка жеткирүүчү жол.
• Аллахтын кудурети: Аллах кааласа, пенделеринин сырткы кебетесин да өзгөртө алат. Бул Анын кудуретинин чексиз экенин көрсөтөт. Ошондуктан адамдар Аллахтан коркуп, Ага баш ийиши керек.
• Исламдын үстөмдүгү: Бул аят ислам дининин акыйкаттыгын жана анын башка диндерден артык экенин көрсөтөт. Ислам — Аллахтын акыркы дини, аны кабыл алган адам дүйнөдө да, акыретте да бакытка жетет.