مائدہ سۈرىسى — ئايەت 60

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• أُنَبِّئُكُم : سىلەرگە خەۋەر بېرەي، ئۇقتۇراي.
• مَثُوبَةً : ئەسلىدە «مۇكاپات، ياخشىلىق مۇكاپاتى» دېگەن مەنىدە، بۇ يەردە «جازا، ئاقىۋەت» مەنىسىدە كەلگەن.
• لَعَنَهُ اللَّهُ : ئاللاھ ئۇنى رەھمىتىدىن قوغلىدى، يىراق قىلدى.
• الْقِرَدَةَ : مايمۇنلار.
• الْخَنَازِيرَ : چوشقىلار.
• الطَّاغُوتَ : ئاللاھتىن باشقا چوقۇنۇلغان ھەر قانداق نەرسە، شەيتان ۋە بۇت قاتارلىقلار.
• سَوَاءِ السَّبِيلِ : توغرا يول، ھەق يولى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر، مۇئمىنلەرگە ئېيتقىن: سىلەرگە ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئەڭ يامان جازاغا ئۇچرايدىغان كىشىلەرنى ئۇقتۇرايىنما؟ ئۇلار ئىلگىرىكى ئەجدادلىرىڭلار بولۇپ، ئاللاھ ئۇلارنى رەھمىتىدىن قوغلىغان، ئۇلارغا غەزەپ قىلغان، ئۇلارنىڭ ئىچىدىن بەزىلىرىنى مايمۇن ۋە چوشقا شەكلىگە ئۆزگەرتىۋەتكەن، يەنە بەزىلىرىنى ئاللاھتىن باشقا نەرسىلەرگە چوقۇنغۇچى قىلغان. ئەنە شۇ كىشىلەر قىيامەت كۈنى ئەڭ يامان ئورۇنغا ئىگە بولىدۇ ۋە ھەق يولىدىن ئەڭ كۆپ ئازغانلار بولىدۇ.

بۇ ئايەت مۇشرىكلار ۋە يەھۇدىلارنىڭ مۇسۇلمانلارنى «سىلەرنىڭ دىنىڭلاردىن يامان دىن يوق» دېگەن سۆزىگە جاۋابەن نازىل بولغان. ئاللاھ تائالا پەيغەمبەرگە ئېيتقۇزىدۇكى، ئەگەر سىلەر ھەقىقىي يامان ئاقىۋەتلىك كىشىلەرنى بىلمەكچى بولساڭلار، ئۇلار دەل ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن قوغلىنىپ، غەزىپىگە ئۇچرىغان، شەكلى ئۆزگەرتىلگەن ۋە بۇتلارغا چوقۇنغان ئەجدادلىرىڭلاردۇر. ئۇلارنىڭ ئاخىرەتتىكى ئورنى ئەڭ يامان، يولى ئەڭ ئازغۇن بولىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ھەقنى ئېيتىش ۋە باتىلنى رەت قىلىشتا ئېنىق پەرقلەندۈرۈشكە بۇيرۇيدۇ، بۇ ئىسلامنىڭ ھەقىقەتنى ئاشكارىلاشقا بولغان ئېھتىياجىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلىش ۋە ھەددىدىن ئېشىش ئاخىرەتتە ئېغىر جازاغا سەۋەب بولىدۇ، بۇ ئايەت بىزنى تەقۋالىق ۋە ئىتائەتلىك بولۇشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنساننى ھەق يولىغا باشلايدىغان، ئازغۇنلۇقتىن ساقلايدىغان يېگانە توغرا دىندۇر. بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارنى ئۆز دىنىغا مەھكەم ئېسىلىشقا ۋە باشقىلارنىڭ يامان سۆزلىرىگە ئىشەنمەسلىككە چاقىرىدۇ.
• ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىدسىزلىنىش ۋە ئۇنىڭ غەزىپىگە ئۇچراشتىن ساقلىنىش كېرەك، شۇڭا ھەر ۋاقىت تەۋبە قىلىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلىش لازىم.
• بۇ ئايەت ئىسلامنىڭ ئىنسانلارنى ھەقىقەت ۋە ئادالەتكە يېتەكلەيدىغان، ئازغۇنلۇق ۋە بۇزغۇنچىلىقتىن يىراقلاشتۇرىدىغان دىن ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ، بۇ ئىسلامغا بولغان مۇھەببەتنى ۋە ئىشەنچنى ئاشۇرىدۇ.