Аз-Зарият сүрәсе — Аять 56

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Җеннәр — уттан яратылган, кешеләргә күренми торган затлар.
• Инс — кешеләр (Адәм балалары).
• Әллә — мәгънәсе: "башка түгел, ә менә шуның өчен".
• Лияъбудун — "Миңа гыйбадәт кылсыннар өчен" (Аллаһыны берләп, Аңа гына коллык итсеннәр өчен).

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә җеннәрне дә, кешеләрне дә юктан бар итте. Аларны бу дөньяга китерүдәге иң олы хикмәт һәм югары максат — аларның Аллаһыны гына танып, Аңа гына гыйбадәт кылулары. Бу — Аның бердәнберлеккә хаклыгын тану, Аңа итагать итү, Аның әмерләрен үтәү һәм тыелган эшләреннән читләшү. Аллаһы аларны үзенә тиңдәш кылсыннар, Аңа ширек кертсеннәр өчен яратмады. Гыйбадәт — бу бөтен галәмнең яратылу сәбәбе. Әмма бу әмер — теләк һәм боерык мәгънәсендә, ягъни Аллаһы колларыннан гыйбадәт кылуны сорады. Әгәр бу язмыш мәгънәсендә булса иде, ул вакытта бөтен кешеләр дә һәммәсе дә иман китереп, Аңа гыйбадәт кылыр иделәр. Ләкин Аллаһы кешеләрне ихтыяр иреге белән калдырды: теләүче иман китерә, теләмәүче имансыз була. Шуңа күрә аятьнең мәгънәсе: "Мин җеннәрне һәм кешеләрне үземә гыйбадәт кылырлар өчен генә яраттым" — дигән сүз.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Безнең тормышыбызның төп мәгънәсе — Аллаһыга гыйбадәт кылу. Димәк, һәр эшебез, һәр сулышыбыз Аллаһы ризалыгы өчен булырга тиеш.
2. Аллаһы безне юктан бар итте, безгә ишетү, күрү, акыл кебек зур нигъмәтләр бирде. Бу нигъмәтләрнең шөкере — Аллаһыга гыйбадәт кылу.
3. Гыйбадәт кылу безнең өчен авыр йөк түгел, ә бәлки безнең җан тынычлыгыбыз һәм бәхетебез чыганагы. Аллаһы безгә мохтаҗ түгел, ә без Аңа мохтаҗбыз.
4. Бу аять безне Аллаһының безгә булган чиксез мәрхәмәтен күрсәтә: Ул безне юкка түгел, ә үзен танып, Аңа якынлашып, мәңгелек бәхеткә ирешү өчен яраткан.
5. Кешенең иң зур бәхете — Аллаһыны танып, Аңа гына гыйбадәт итүдә. Бу гыйбадәт кешенең күңелен сафландыра, аңа тормыштагы ышанычлы юнәлеш бирә.