Zariyat surəsi — Ayə 56

1) Bəzi sözlərin izahı:

• الْجِنَّ (əl-cinn): Qeybdə yaşayan, gözlə görünməyən məxluqlar; onlar da insanlar kimi Allaha ibadət etməklə mükəlləfdirlər.
• الْإِنسَ (əl-ins): İnsanlar, bəşər övladı.
• لِيَعْبُدُونِ (li-yə'büdun): "Mənə ibadət etsinlər" deməkdir. Buradakı "lam" hərfi məqsəd və hikmət bildirir.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah buyurur ki, cinləri və insanları yaratmasının əsas hikməti onların yalnız Ona ibadət etmələridir. Allah onları boş yerə, mənasız bir məqsədlə yaratmamışdır; əksinə, onları Özünə qulluq etməyə çağırır. Bu ibadət isə təkcə Ona aid edilməli, Ona heç bir şərik qoşulmamalıdır.

Buradakı məqsəd "təşri" məqsədidir, yəni Allah bütün məxluqata ibadəti əmr edir və onlardan bunu tələb edir. Bu o demək deyil ki, hər kəs mütləq ibadət edəcək; çünki belə olsaydı, hamı Allaha qulluq edərdi. Əksinə, Allah insanlara və cinlərə seçim azadlığı verib, onlara peyğəmbərlər göndərib və kitablar nazil edib ki, doğru yolu tapsınlar.

Ey insan! Sənin yaradılışındakı ən böyük şərəf məhz budur: sən Allaha ibadət etmək üçün yaradılmışsan. Bu, sənin həyatına məna qatan, qəlbini rahatladan və səni əsl azadlığa qovuşduran bir həqiqətdir. Allaha yönəl, Ona sığın, Onu tanı və sev — çünki sənin varlığının hikməti Ona qulluq etməkdir. Bu yolda hər addım səni dünyada da, axirətdə də ucalığa aparır.

3) Dəvət xüsusiyyəti:

Bu ayə hər bir insana xatırladır ki, sən təsadüfən yox, böyük bir hikmətlə yaradılmışsan. Sənin qəlbindəki boşluğu yalnız Allaha ibadət doldura bilər. Gəl, bu şərəfli yola qədəm bas, Rəbbini tanı və Ona səmimi qəlbdən qulluq et — çünki əsl səadət və rahatlıq məhz Ona yaxın olmaqdadır.