Аз-Зарият сүрәсе — Аять 57

Сүзләр аңлатмасы:

• رِزْقٍ — ризык, матди ярдәм, азык-төлек.
• أَن يُطْعِمُونِ — мине ашатуларын, ягъни үзләреннән мин файдалану өчен ашау-эчү бирүләрен.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә әйтә: “Мин алардан (җеннәрдән һәм кешеләрдән) ризык теләмим, һәм аларның Мине ашатуларын да теләмим”. Ягъни, Аллаһы бөтен галәмнәрнең Халык иясе, барлык ризыкның чыганагы Ул. Ул бөтен нәрсәдән Бай, Мохтаҗлыктан пакь. Аның бәндәләренең малына, аларның ярдәменә яки ашау-эчүенә һич ихтыяҗы юк. Киресенчә, барлык мәхлукатлар — җеннәр һәм кешеләр — һәрвакыт Аңа мохтаҗлар: аларның ризыклары, тормышлары, бөтен хәлләре Аның кулында. Аларны бу дөньяда яшәтүче, ашатучы, эчертүче — бары тик Аллаһының Үзе. Әгәр Аларга гыйбадәт кылу боерылган икән, бу Аллаһының аларга мохтаҗ булуы өчен түгел, бәлки аларның үзләренә файда һәм әҗер өчендер. Аллаһы Тәгалә аларны сынау өчен гыйбадәткә чакыра, ә гыйбадәтнең файдасы — бәндәнең үзенә кайта.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Аллаһы Тәгалә һичкемгә мохтаҗ түгел, Ул — Бай һәм Үзе ризык бирүче. Бәндәләрнең Аңа гыйбадәте Аллаһыга кирәк түгел, ә аларның үзләренә кирәк.
• Гыйбадәт кылуның мәгънәсе — Аллаһыга берәр нәрсә бирү түгел, бәлки Аның боерыкларын үтәп, рәхмәтенә ирешү өчендер.
• Кеше үзенең тәне һәм рухы өчен кирәкле нәрсәләрне Аллаһыдан сорый ала, чөнки Ул — ишетүче, җавап бирүче.
• Бу аять мөселманнарны ихласлыкка өйрәтә: гыйбадәтне Аллаһының ризалыгы өчен генә кылырга, аның белән дөньяви файда яки кешеләрнең мактавын күзләмәскә.
• Аллаһының безгә гыйбадәт кылырга кушуы — Аның мәрхәмәте, чөнки бу гыйбадәт безнең күңелләребезне чистарта, дөньяда һәм ахирәттә бәхеткә ирештерә.