Rəhman surəsi — Ayə 55

Söz izahı:

• فَبِأَيِّ — "Bəs hansı ilə", "hansı ki"
• آلَاءِ — "Nemətlər", "ne'mətlər", "lütflər" (tək forması "إِلْي" və ya "أَلْي"dir)
• رَبِّكُمَا — "Rəbbinizin" (iki cəm üçün xitab: insanlar və cinlər)
• تُكَذِّبَانِ — "Yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz", "danırsınız" (iki cəm üçün təsdiq forması)

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Rəhman surəsinin ən möhtəşəm və ən təsirli ayələrindən biridir. Allah Təala bu ayədə həm insanlara, həm də cinlərə xitab edərək buyurur: "Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız?"

Allah Təala sizə saysız-hesabsız nemətlər bəxş etmişdir: həyat, sağlamlıq, ruzi, ağıl, hidayət, Qur'an, peyğəmbərlər, bağışlanma qapısı və daha nələr... Bütün bu nemətlər sizin üzərinizdə Allahın sonsuz mərhəmətinin əlamətidir. Bəs siz bu nemətlərdən hansını inkar edə bilərsiniz? Hansı birini yalan saya bilərsiniz?

Bu sual təkcə bir sorğu deyil, həm də bir oyadıcı xəbərdarlıqdır. İnsan və cin hər nəfəs alanda, hər addım atanda Allahın nemətləri içində üzür. Günəşin işığı, suyun sərinliyi, yeməyin dadı, sevginin istiliyi — hamısı Onun ənamıdır. Bu qədər nemətə baxmayaraq, kim Allahı inkar edə bilər? Kim Onun verdiyi nemətləri danıb, başqasına isnad edə bilər?

Bu ayə bizi düşünməyə çağırır: hər gün aldığımız nəfəs, gördüyümüz göz, eşitdiyimiz qulaq — bunlar kimin vergisidir? Əgər bunlar Allahın nemətləridirsə, bəs niyə bəzən Onu unuduruq? Niyə şükür əvəzinə qəflətə dalırıq?

Rəhman surəsində bu ayə 31 dəfə təkrarlanır. Bu təkrar təsadüfi deyil. Allah Təala bizə dönə-dönə xatırladır ki, nemətləri saymaqla bitməz, şükür etməklə isə artar. Hər dəfə bu ayəni oxuyanda qəlbimiz titrəməli, dilimiz "Rəbbim, Sənin heç bir nemətini inkar etmirəm, Sənə şükür edirəm" deməlidir.

Ey insan! Ey cin! Allahın sizə verdiyi nemətləri bir-bir sayın: gözünüzün nuru, qulağınızın səsi, ürəyinizin imanı, ruhunuzun rahatlığı... Bunların hamısı Onun əlindən gəlir. Elə isə hansı neməti yalan saya bilərsiniz? Hansı birini kiçik saya bilərsiniz?

Gəlin bu ayəni oxuyarkən qəlbimizi yoxlayaq. Gəlin Allahın nemətlərinə şükür edənlərdən olaq. Çünki şükür neməti artırar, nankorluq isə onu əlindən alar. Allahın kəlamı bizə xatırladır: "Əgər şükür etsəniz, sizə daha çox verərəm." (İbrahim, 7)

Bu ayə bizə həm də xəbərdarlıqdır: nemətləri inkar edənlər, onları yalan sayanlar əslində özlərinə zülm edirlər. Çünki neməti inkar edən, onu verəni də inkar edər. Onu verəni inkar edən isə əbədi itkiyə düçar olar.

Gəlin bu gün Allahın nemətlərini bir-bir xatırlayaq və hər biri üçün "Əlhamdülillah" deyək. Gəlin bu ayəni dilimizdən düşürməyək: "Rəbbimizin hansı nemətini yalan saya bilərik?" — heç birini! Hamısı Onun lütfüdür, hamısı Onun mərhəmətidir. Və biz Ona şükür edənlərdən olmaq istəyirik.