Rəhman surəsi — Ayə 69

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَبِأَيِّ: "Bəs hansı ilə" mənasında olub, sual və təəccüb bildirir.
• آلَاءِ: "Nemətlər", "ne'mətlər", "lütflər" deməkdir. Bu kəlmə ərəb dilində çoxluq bildirir və Allahın saysız-hesabsız nemətlərini ifadə edir.
• رَبِّكُمَا: "Sizin ikinizin Rəbbi" deməkdir. Burada "ikiniz" dedikdə insanlar və cinlər nəzərdə tutulur.
• تُكَذِّبَانِ: "Yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz" mənasındadır. Yəni bu nemətləri danırsınız, onların Allahdan olduğunu qəbul etmirsiniz.

2) Ayənin təfsiri:

Bu mübarək ayə, Rəhman surəsinin ən təsirli və ən çox təkrar olunan ayələrindən biridir. Allah Təala bu ayədə həm insanlara, həm də cinlərə xitab edərək buyurur: "Ey insanlar və cinlər! Sizə bəxş etdiyim bu qədər nemətlərdən hansını yalan sayırsınız? Hansını inkar edirsiniz?"

Bu ayə bir sual şəklində gəlir və insanı düşünməyə, özünü yoxlamağa dəvət edir. Allahın nemətləri o qədər çoxdur ki, onları saymaq mümkün deyil. Sağlamlıq, ruzi, iman, hidayət, ailə, təbiətin gözəllikləri, gecə-gündüzün nizamı, hava, su, torpaq — bunların hamısı Allahın bizə olan lütfünün bir qismidir.

Bu ayə həm də bir xəbərdarlıqdır: əgər insan bu nemətləri danırsa, onlara şükür etmirsə, bu, böyük bir nankorluqdur. Çünki neməti verəni tanımaq, Ona şükür etmək hər bir ağıl sahibinin borcudur.

Bu ayənin təkrarı insanın qəlbini yumşaldır, onu Allaha yönəldir və şükür hissini artırır. Hər dəfə bu ayə oxunduqda insan özünə sual verir: "Mən Allahın hansı nemətini inkar edirəm? Ona layiqincə şükür edirəmmi?"

3) Dəvət və təşviq:

Ey insan! Bir düşün: səhər gözünü açanda nəfəs ala bilirsənsə, bu Allahın nemətidir. Su içə bilirsənsə, bu Onun lütfüdür. İman nuru qəlbində parlayırsa, bu ən böyük nemətdir. Bu nemətləri verən Rəbbini tanı, Ona şükür et, Onun yolunda ol!

Bu ayə bizə öyrədir ki, həyatımızdakı hər bir yaxşılıq Allahdandır. Gəlin bu nemətləri danmayan, əksinə, şükür edən bəndələrdən olaq. Çünki şükür neməti artırar, nankorluq isə onu əldən verər.

Allahın bizə verdiyi bu qədər nemətə baxmayaraq, hələ də Onu tanımırsınızsa, bu ayə sizə bir çağırışdır: gəlin, Rəbbinizi tanıyın, Ona yönəlin və əbədi səadətə qovuşun!