Ар-Рахман сүрөсү — Аят 69

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• فَبِأَيِّ — "анда кайсынысы менен" дегенди билдирет, суроо берүү аркылуу насаат айтуу маанисинде келет.
• آلَاءِ — "нийматтар", "жакшылыктар" дегенди билдирет; бул сөздүн жекелик түрү "إِلْي" же "أَلًا" болуп, Аллахтын адамдарга жана жиндерге берген түрдүү жакшылыктарын, берекелерин түшүндүрөт.
• رَبِّكُمَا — "экиңердин Раббиңер" дегенди билдирет; бул жердеги "экиңер" деп жиндер менен адамдардын коомдоруна кайрылып айтылган.
• تُكَذِّبَانِ — "экиңер жалганга чыгарып жатасыңарбы", башкача айтканда "экиңер четке кагып, танып-билбей жатасыңарбы" деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдарга жана жиндерге кайрылып: "Эй адамдар жана жиндер коому! Мен силерге берген сансыз көп нийматтарымдын, жакшылыктарымдын жана берекелеримдин кайсынысын жалганга чыгарып, четке кагып жатасыңар?" — деп суроо берет. Бул суроо айыптоо же жазалоо үчүн эмес, тескерисинче, адам баласы менен жиндерди ойлонууга, Аллахтын берген жакшылыктарын эстеп, аларды танууга жана шүгүр кылууга чакыруу үчүн берилген. Ар-Рахман сүрөсүндө бул суроо бир нече жолу кайталанат, себеби ар бир нийматты эске салып, адамдын жана жиндин жүрөгүндө шүгүр сезимин ойготуу максат кылынат. Аллахтын нийматтары эсепсиз: ден соолук, ырыс-кешик, ыйман, туура жол көрсөтүү, пайгамбарлар аркылуу келген хидоят — ушунун баары Аллахтын адамзатка кылган жакшылыктары. Ошондуктан бул аят аркылуу Аллах адамдарды жана жиндерди өздөрүнө берилген улуу жакшылыктарды моюнга алууга жана аларды четке какпоого үндөйт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын нийматтары сансыз жана ар түрдүү экенин түшүнүү, ошондуктан аларды санап бүтүү мүмкүн эмес.
• Ар бир адам жана жин өзүнө берилген жакшылыктар үчүн Аллахка шүгүр кылышы керек.
• Аллахтын суроолору адамды ойлонууга, өзүн-өзү текшерүүгө жана туура жолго түшүүгө чакырат.
• Ыйман жана хидоят — эң чоң ниймат; аларды баалоо жана сактоо аркылуу адам бактылуу болот.
• Бул аят Исламдын негизги принциптеринин бири — Аллахтын берген жакшылыктарын таануу жана аларга ыраазы болуу — идеясын бекемдейт.
• Ар-Рахман сүрөсүндөгү кайталанган бул суроо адамдын жүрөгүн жумшартып, Аллахка болгон сүйүүсүн жана ыраазылыгын арттырат.