Аль-Хадид сүрәсе — Аять 1

Сүзләрнең мәгънәләре:

«Сәббәхә» — барча кимчелектән пакьләү, тиңдәшсез дип тану, Аллаһыга тәсбих әйтү. «Мә фи-с-сәмәвәти вәл-әрд» — күкләрдә һәм җирдә булган барча мәхлукатлар. «Әл-Гәзиз» — Һәрнәрсәгә кадир, беркем дә Җиңә алмаган, кодрәте һәм солтаны белән өстен булган. «Әл-Хәким» — эшләрендә хикмәтле, һәр эшен нечкә белем һәм тәдбир белән кылучы.

Аять тәфсире:

Күкләрдәге һәм җирдәге барча мәхлукатлар — фәрештәләр, кешеләр, җеннәр, хайваннар, үсемлекләр, таулар, диңгезләр, һава, кояш, ай, йолдызлар — барысы да Аллаһыны һәр кимчелектән пакьлиләр, Аңа тәсбих әйтәләр. Бу тәсбих бер вакыт белән чикләнми, бәлки һәр мәхлукат үз хәленчә, үз теле белән, даими рәвештә Аллаһыны олылый һәм Аның берлеген таный. Кеше аңламаса да, барча нәрсә үзенең барлыгы, төзелеше һәм тәртибе белән Аллаһының кодрәтенә һәм хикмәтенә шәһадәт бирә. Ә Аллаһы — Гәзиз, ягъни Үзенең кодрәте һәм солтаны белән һәрнәрсәдән өстен, Аны беркем дә җиңә алмый, Аның ихтыярыннан тыш бернәрсә дә булмый. Ул — Хәким, ягъни барлык мәхлукатларны хикмәт белән төзегән, һәр эшендә тирән мәгънә һәм файда бар, Үзенең тәдбире белән һәр эшне урынына куя.

Аятьтән алынган файдалар:

Бу аять мөселманга зур әдәп һәм гыйбрәт өйрәтә: әгәр дә күкләрдәге һәм җирдәге барлык мәхлукатлар Аллаһыны тәсбих итсә, кеше үзе дә шул тәсбихкә кушылырга тиеш. Кеше үзенең теле белән Аллаһыны искә алып, йөрәге белән Аның бөеклеген танып, гамәлләре белән Аңа буйсынып яшәргә тиеш. Моннан тыш, бу аять кешегә Аллаһының кодрәтен һәм хикмәтен искә төшереп, аның йөрәгендә Аллаһыдан курку һәм Аңа тәвәккәл итү хисе уята. Кем белә ки, Аллаһы Гәзиз — аның өчен бернинди дошман да куркыныч түгел; Аллаһы Хәким — аның һәр эшендә хәер бар, дип ышанып, мөселман тыныч һәм бәхетле яши.