سورت حدید — آیت 1

د آیت شریفه «سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ» تفسیر په لاندې ډول ده:

د کلمو معناګانې:

• «سَبَّحَ»: پاکي بیانول، له هر عیب او نقصانه پاک ګڼل، او د الله تعالی له صفاتو سره سم یې یادول.
• «مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»: هر هغه مخلوق چې په اسمانونو او ځمکه کې دی، که ژوندی وي که بې ژونده، که عاقل وي که غیر عاقل.
• «الْعَزِيزُ»: هغه ذات چې غالب او زبردست دی، چې هیڅوک پرې غالب کېدای نه شي.
• «الْحَكِيمُ»: هغه ذات چې په ټولو کارونو کې حکمت او مصلحت لري، او هر کار په خپل ځای کې کوي.

د آیت تفسیر:

الله تعالی په دې آیت کې خبر راکوي چې ټول مخلوقات، په اسمانونو کې او په ځمکه کې، ټول د الله تعالی تسبیح کوي او د هغه له هر عیب او نقصانه پاکي بیانوي. دا تسبیح یوازې د انسانانو یا پوهو مخلوقاتو پورې محدوده نه ده، بلکې ټول کائنات — پکې ډبرې، ونې، مرغان، څاروي، فرښتې، لمر، سپوږمۍ، ستوري او هر هغه څه چې شته — ټول د الله تعالی تسبیح کوي. دا تسبیح د هر وخت لپاره ده، نه یوازې په یوه ځانګړي وخت کې، بلکې تل او همیشه د الله تعالی پاکي بیانوي.

د دې تسبیح حقیقت دا دی چې ټول مخلوقات په خپل فطرت سره د الله تعالی عظمت او کمال مني، او دا چې الله تعالی له هر عیب، کمزورتیا، شریک، اولاد، ملګري او هر هغه څه څخه پاک دی چې د هغه له شان سره نه خوړل کیږي. که څه هم موږ د دې تسبیح کولو څرنګوالی نه پوهیږو، خو الله تعالی په قرآن کې ویلي چې «او هیڅ شتون نلري چې د هغه د تسبیح او حمد سره یې تسبیح نه وي کړې، خو تاسو د هغوی تسبیح نه پوهیږئ.»

بیا الله تعالی خپل دوه صفتونه بیانوي: «الْعَزِيزُ» — هغه غالب او زبردست دی، چې هیڅوک د هغه په وړاندې ودرېدای نشي، او هیڅوک د هغه له ارادې څخه مخنیوی نه شي کولای. او «الْحَكِيمُ» — هغه په خپل ټول کار کې حکمت لري، هر څه چې کوي په حکمت سره یې کوي، هر حکم چې کوي په مصلحت سره یې کوي، او هر تقدیر چې کوي په عدل او حکمت سره یې کوي.

دعوتي اړخ:

ای مسلمانانو او غوښتونکو د حق! کله چې تاسو د دې آیت په اړه فکر کوئ، نو دا ستاسو په زړه کې د الله تعالی عظمت او لویوالی زیاتوي. کله چې ټول کائنات د الله تعالی تسبیح کوي، نو تاسو باید له دې څخه عبرت واخلئ او د الله تعالی په اطاعت کې ځانونه مصروف کړئ. دا آیت موږ ته دا هم ښیي چې الله تعالی دومره لوی او عظیم دی چې ټول مخلوقات د هغه پاکي بیانوي، نو موږ باید د هغه په عبادت کې کومه کسرتوب ونه کړو، او د هغه د احکامو په منلو کې باید بشپړ تسلیم واوسو. ځکه چې هغه غالب دی، نو د هغه د حکم څخه تېرېدل ممکن نه دي، او هغه حکیم دی، نو هر څه چې یې کوي په حکمت سره کوي، که موږ یې حکمت وپوهیږو که نه.