Hədid surəsi — Ayə 11

Sözlərin izahı:

• يُقْرِضُ (yüqridu): Borc vermək, qarşılıqsız olaraq Allah yolunda xərcləmək mənasındadır. Burada Allah-Təala Özü üçün borc istəməyi təşbeh yolu ilə buyurur ki, insan malını Allah yolunda sərf etsin.
• قَرْضًا حَسَنًا (qərdən həsənən): Gözəl borc — yəni malı könül xoşluğu ilə, minnət qoymadan, riyakarlıq etmədən, yalnız Allah rizası üçün vermək.
• فَيُضَاعِفَهُ (fəyudāifəhu): Onu qat-qat artırmaq, birə on, yeddiyüz və daha çox qatı ilə əvəzini vermək.
• أَجْرٌ كَرِيمٌ (əcrün kərim): Şərəfli, dəyərli mükafat — Cənnət və Allahın razılığı.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala bəndələrini Öz yolunda xərcləməyə təşviq edir və bunu çox gözəl bir üslubla təqdim edir. Sanki Uca Allah buyurur: Kimdir o kəs ki, malını Allah yolunda, könül xoşluğu ilə, heç bir minnət və əziyyət qoymadan sərf edər? Bu, Allaha borc vermək kimidir — halbuki Allahın heç bir şeyə ehtiyacı yoxdur, lakin bəndəsinə lütf edərək onun verdiyini Özünə borc kimi qəbul edir.

Belə bir gözəl xərcləmənin müqabilində Allah onun əvəzini qat-qat artırır. Bir xeyirxahlıq on qat, yeddi yüz qat, hətta daha artıq qatı ilə qaytarılır. Bu, Allahın sonsuz kərəminin və səxavətinin təzahürüdür. Dünyada verdiyi malın əvəzini Allah dünyada da, axirətdə də artırır.

Və axirətdə onun üçün şərəfli, dəyərli bir mükafat vardır — bu, Cənnətdir, orada heç bir göz görmədiyi, heç bir qulaq eşitmədiyi və heç bir insan qəlbinə gəlmədiyi nemətlər vardır. Bu mükafat yalnız maddi deyil, həm də mənəvidir: Allahın razılığı, Onun sevgisi və əbədi səadət.

Ey insan! Düşün: sənə verilən mal-dövlət əslində Allaha aid bir əmanətdir. Onu Allah yolunda xərclədikdə itirmirsən, əksinə, ən gözəl şəkildə qoruyub saxlayırsan. Allahın vədi doğrudur və Onun vədindən daha sadiq heç kim yoxdur. Gəl, bu mübarək çağırışa cavab ver, malını Allah yolunda sərf et, minnətsiz və riyasız ver — ki, Allah da sənə qat-qat artırılmış mükafat və Cənnətində şərəfli bir məqam əta etsin. Bu, ən sərfəli ticarətdir — nə ziyan, nə kasadlıq, əbədi qazanc və əbədi səadət!