Аль-Хадид сүресі — Аят 25

1. Сөздердің мағынасы:

• بِالْبَيِّنَاتِ — ашық-айқын дәлелдермен, кереметтермен.
• الْمِيزَانَ — әділеттілік, теңдік өлшемі.
• الْقِسْطِ — әділдік, туралық.
• بَأْسٌ — күш-қуат, соғыс қаруы.
• بِالْغَيْبِ — көрмей-білмей тұрып, жасырын түрде (яғни Аллаһты көрмесе де, Оған және елшілеріне көмектесу).

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Өзінің әділ жолын адамзатқа жеткізу үшін қандай шаралар қолданғанын баяндайды. Ол пайғамбарларын анық дәлелдермен, айқын кереметтермен жіберді. Олармен бірге кітапты — яғни уахиді, шариғат үкімдерін — және өлшемді, әділеттілікті түсірді. Мұның бәрі адамдар арасында әділдік орнап, олар бір-бірімен туралықпен қарым-қатынас жасауы үшін еді.

Сонымен қатар Аллаһ темірді де жаратып, адамдарға пайдалануға берді. Темірдің өзінде үлкен күш-қуат бар — одан қару-жарақ жасалады, жауға қарсы тұруға мүмкіндік береді. Оның адамдар үшін түрлі пайдалары да мол: құрал-саймандар, тұрмыстық бұйымдар, құрылыс материалдары — осының бәрі темірсіз мүмкін емес. Дін де тек уағызбен ғана емес, қажет болғанда қорғаныспен де тұрақтайды. Сондықтан Аллаһ кітап пен өлшемді атаған соң темірді де атады.

Аллаһ бұл арқылы кімнің Оған және елшілеріне көрмей-білмей тұрып көмектесетінін, яғни кімнің шынайы ниетпен, жасырын түрде Оның дінін қолдайтынын білмекші болды. Бұл — Аллаһтың көрмесе де, Оған сеніп, Оның жолында жан-тәнімен қызмет ететін шынайы мүміндерді анықтауы. Шынында да, Аллаһ өте күшті, ешкім оны жеңе алмайды, және ол ұлы, ешкім оған тең келмейді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ адамзатты тура жолға бастау үшін пайғамбарлар мен кітаптар жіберіп, әділеттілікті орнатты. Бұл — Оның пенделеріне деген шексіз мейірімінің көрінісі.
• Ислам діні әділеттілікке, туралыққа шақырады. Әрбір мұсылман өз өмірінде әділ болуға ұмтылуы керек.
• Темірдің жаратылуы — Аллаһтың адамдарға берген үлкен нығметі. Ол арқылы қорғаныс пен тұрмыстық игіліктерге қол жеткізіледі. Бұл — Аллаһтың құдіреті мен даналығын көрсетеді.
• Аллаһ көрмей-білмей тұрып Оған және елшілеріне көмектесетін шынайы мүміндерді марапаттайды. Бұл — иманның шынайылығын, ихластылықты білдіреді.
• Аллаһтың күшті және ұлы екенін білу — мүміннің жүрегіне сенімділік пен тыныштық береді. Ол ешқашан әлсіремейді, ешкім Оны жеңе алмайды.
• Бұл аят бізді Аллаһтың дінін қолдауға, әділеттілікті орнатуға және Оның берген нығметтерін орнымен пайдалануға шақырады. Ислам — тек сенім ғана емес, өмірдің барлық саласын қамтитын толық жүйе.