Аль-Хадид сүресі — Аят 24

1. Сөздердің мағынасы:

• يَبْخَلُونَ — сараңдық танытады, беруге тиісті нәрселерін бермейді.
• بِالْبُخْلِ — сараңдыққа, қызғаншақтыққа.
• يَتَوَلَّ — бет бұрады, бас тартады, жүзін бұрып кетеді.
• الْغَنِيُّ — бай, ешкімге мұқтаж емес, барлық байлықтың иесі.
• الْحَمِيدُ — мақтауға лайық, барлық мақтау мен мадаққа өзі ғана ие.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта сараңдық қылып, өздеріне берілген нығметтерді Алла жолында жұмсамайтын, әрі басқаларды да сараңдыққа шақыратын адамдардың жайын баяндайды. Олар тек өздері сараңдық танытып қана қоймай, өзгелерді де осы жаман қылыққа үндейді. Бұл — адам баласының ең нашар сипаттарының бірі. Ал кімде-кім Алланың әмірлерінен жүз бұрып, бет бұрып кетсе, ол тек өзіне ғана зиян келтіреді. Алла Тағала оған мұқтаж емес. Ол — ешкімге мұқтаж болмайтын бай, әрі барлық жағдайда мақтауға лайықты. Пенделерінің бойсұнуы да, бас тартуы да Оған ешбір нұқсан келтіре алмайды. Ол өз мәнінде де, ісінде де, сипаттарында да кемел, сондықтан әрдайым мадаққа лайық.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам діні сараңдықты айыптайды және адамды жомарттыққа, өзгелерге көмектесуге шақырады.
• Біреуді жаман қылыққа үндеу — одан да ауыр күнә. Сондықтан әркім жақсылыққа шақырып, жамандықтан тыйылуы керек.
• Алла Тағала пенделерінің амалдарына мұқтаж емес. Біз қанша ғибадат қылсақ та, ол — өзімізге пайда; қанша бас тартсақ та, зиян — өзімізге.
• Алла — бай және мақтауға лайық. Оған деген сенім мен махаббат адамды жомарттыққа, мейірімділікке жетелейді.
• Бұл аят бізді Алланың нығметтеріне шүкіршілік етуге, оларды жақсылық жолында жұмсауға және сараңдықтан аулақ болуға шақырады.