Аль-Муджадиля сүрөсү — Аят 13

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَأَشْفَقْتُمْ — "Ашканаңарбы?" деген мааниде, башкача айтканда "Жакырчылыкка кабылып каламбы?" деп корктуңарбы?
• بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ — "Сүйлөшүүңөрдүн алдында", б.а. пайгамбар менен жашыруун сүйлөшүүңөрдөн мурун.
• صَدَقَاتٍ — "Садакалар", б.а. кайрымдуулук катары берүүчү мал-мүлк.
• تَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ — "Аллах силердин тообоңорду кабыл кылды", б.а. Ал силерди кечирди жана жеңилдик берди.
• فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ — "Намазды толук аткаргыла", б.а. намазды бардык шарттары менен, убагында, туура аткаргыла.
• وَآتُوا الزَّكَاةَ — "Зекетти бергиле", б.а. мал-мүлкүңөрдөн милдеттүү түрдө берилүүчү үлүштү чыгаргыла.
• خَبِيرٌ — "Кабардар", б.а. Аллах силердин иштериңердин баарынан кабардар, эч нерсе Ага жашыруун эмес.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта мурунку аятта келген буйрукту эскертет. Мурун пайгамбарга (с.а.в.) жашыруун сырдашуу же кеңешүү үчүн адамдар алдын ала садака берүүгө буйрулган эле. Бирок адамдардын көбү муну оор көрүп, жакырчылыкка кабылып калуудан коркушту. Ошондо Аллах аларга жеңилдик берип, бул милдетти алып салды. Бул — Аллахтын ырайымы жана кечирими.

Аятта айтылат: "Эгер силер жакырчылыкка кабылып каламбы деп корккон болсоңор, анда садака бербей эле жашыруун сүйлөшө бергиле. Бирок силер буйрукту аткарбай койгонуңар үчүн, Аллах силерди кечирди жана жеңилдик берди. Эми мындан ары намазды толук аткаргыла, зекетти бергиле, Аллахка жана Анын элчисине моюн сунгула."

Демек, бул аятта Аллах адамдарга жеңилдик берүү менен катар, негизги ибадаттарды — намаз, зекет жана пайгамбарга баш ийүүнү — таштабай аткарууга чакырат. Ал эми Аллах алардын бардык кылган иштеринен кабардар экенин жана ага жараша сыйлык же жаза берерин эскертет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын ырайымы кең: Аллах пенделерине ар дайым жеңилдик каалайт. Эгер бир буйрукту аткаруу кыйын болсо, Аллах аны жеңилдетет же кечирет. Бул — Исламдын ырайымдуулугун көрсөтөт.
• Негизги ибадаттарды таштабоо: Намаз, зекет жана пайгамбарга баш ийүү — Исламдын негизги талаптары. Кыйынчылык болгондо да буларды таштабоо керек.
• Тообо жана кечирим: Адам ката кетирсе, тообо кылып, Аллахка кайтуусу керек. Аллах тообону кабыл кылат жана кечирет.
• Аллахтын кабардарлыгы: Аллах биздин жашыруун жана ачык кылган иштерибиздин баарын билет. Ошондуктан жакшы иштерди кылып, жаман иштерден алыс болууга аракет кылышыбыз керек.
• Исламдын жеңилдиги: Ислам — жеңилдик дини. Аллах пенделерине алардын күчү жетпеген нерсени жүктөбөйт. Бул — Исламды сүйүүгө жана ага бекем карманууга түрткү берет.