Аль-Муджадиля сүрөсү — Аят 14

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تَوَلَّوْا: дос болушту, жакындашты, колдоо көрсөтүштү.
• قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِم: Аллах ачуусу келген коом — бул жерде яхудилер (еврейлер) көздөлүп жатат, анткени алар каапырлыгы жана күнөөлөрү себептүү Аллахтын каарына кабылган.
• مَّا هُم مِّنكُمْ وَلَا مِنْهُمْ: алар силерден да эмес, алардан да эмес — башкача айтканда, мунафыктар (эки жүздүүлөр) чыныгы ыймандууларга да, яхудилерге да таандык эмес.
• يَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ: алар жалганга ант ичишет.
• وَهُمْ يَعْلَمُونَ: алар өздөрү жалган айтып жатканын билишет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, Аллах ачуусу келген коомго — яхудилерге — дос болуп, аларга жакындашкан мунафыктардын абалын көрбөдүңбү? Бул мунафыктар чындыгында силерге — ыймандуу мусулмандарга — да таандык эмес, ошол яхудилерге да таандык эмес. Алар эки ортодо бүтпөгөн, эки тарапка тең таандык болбогон адамдар. Алар мусулманбыз деп, ошондой эле мусулмандардын кабарларын яхудилерге жеткирбегенин айтып, жалганга ант ичишет. Алар өздөрүнүн антында жалган айтып жатканын жакшы билишет.

Бул аятта мунафыктардын (эки жүздүүлөрдүн) кооптуу жүрүм-туруму ашкереленет. Алар сырткы көрүнүштө мусулман болуп көрүнүшөт, бирок ички дүйнөсүндө ыйман жок. Алар Аллахтын каарына кабылган коомго — яхудилерге — жакындашып, аларга дос болушат. Ошол эле учурда мусулмандарга да, яхудилерге да чындап таандык эмес экендиктерин ачык көрсөтүп турат. Алар эки тарапты тең алдап, өздөрүнүн кызыкчылыгын гана көздөшөт. Эң оор күнөөсү — алар жалганга ант ичишет. Мусулманбыз деп, чындыгында ыйман келтирбегенин билип туруп, Аллахтын аты менен ант ичишет. Бул алардын эки жүздүүлүгүнүн жана жалганчылдыгынын далили.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Чындыкчылдык — ыймандын негизи: Бул аят бизге жалгандан жана эки жүздүүлүктөн алыс болууну үйрөтөт. Ислам дини адамды чындыкчыл, ачык-айкын жана ак ниеттүү болууга чакырат. Мусулман адам сөзүндө да, ишинде да чындыкка бекем болушу керек.
• Аллахка жана мусулмандарга болгон берилгендик: Мунафыктар сыяктуу эки ортодо бүтпөй, биз ыйманыбызда бекем туруп, мусулмандар менен чын жүрөктөн биримдикте болушубуз керек. Бул бизди коомдо ишенимдүү, сыйлуу адам кылат.
• Жалган анттын оор күнөө экендиги: Аллахтын аты менен жалган ант ичүү — чоң күнөө. Бул аят аркылуу биз анттын олуттуулугун түшүнөбүз жана ар бир сөзүбүзгө жоопкерчилик менен мамиле кылабыз.
• Ислам — тазалык жана ачыктык дини: Ислам эки жүздүүлүктү, алдамчылыкты жана жашыруун иштерди жактырбайт. Бул дин адамды ички жана сырткы дүйнөсү бирдей, таза жана ачык болууга тарбиялайт. Ошондуктан ислам — адамдын рухий жана адеп-ахлактык тазалыгын камсыздаган эң туура жол.
• Аллахтын адилеттиги: Аллах каапырлык жана күнөө себептүү каарын төккөн коомду сүйбөйт. Биз Аллахтын ыраазылыгын көздөп, Анын каарына кабылган адамдар менен дос болуудан сактанышыбыз керек. Бул бизди дүйнөдө да, акыретте да жеңишке жеткирет.
• Ыймандын баалуулугун билүү: Мунафыктар сырткы көрүнүштө мусулман болуп, бирок ичинде ыйманы жок болушкан. Биз чын жүрөктөн ыйман келтирип, Аллахтын ыраазылыгын алууга умтулабыз. Чыныгы ыйман — бул жүрөктөгү нур, ал адамды эки дүйнөдө тең бактылуу кылат.