Həşr surəsi — Ayə 24

Sözlərin izahı:

• الْخَالِقُ (əl-Xaliq): Yaradan — hər şeyi yoxdan var edən və təqdir edən.
• الْبَارِئُ (əl-Bari'): Yoxdan icad edən, heç bir nümunə olmadan məxluqatı meydana gətirən.
• الْمُصَوِّرُ (əl-Musavvir): Surət verən — məxluqatına istədiyi şəkli verən.
• الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى (əl-Əsməul-Husna): Ən gözəl adlar — Allahın kamilliyini bildirən müqəddəs adları.
• يُسَبِّحُ (yusabbihu): Təsbih edir, pak və uca tutur, hər cür nöqsandan təmiz sayır.
• الْعَزِيزُ (əl-Əziz): Qüdrətli, heç kəsin qalib gələ bilmədiyi yenilməz.
• الْحَكِيمُ (əl-Həkim): Hikmət sahibi — hər işi yerli-yerində və məqsədəuyğun edən.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Özünü ən gözəl sifətlərlə tanıdır. O, Xaliqdir — hər şeyi yaradan, hər şeyin varlığını və gedişatını Öz hikmətinə uyğun təqdir edəndir. O, Bari'dir — heç bir nümunə və köməkçi olmadan, yoxdan məxluqatı icad edəndir. O, Musavvirdir — yaratdıqlarına istədiyi surəti, gözəlliyi və xüsusiyyətləri verəndir. Bir toxumdan rəngarəng çiçəklər, bir damladan fərqli-fərqli insanlar yaradan kimdir? Bütün bunlar Onun sonsuz qüdrətinin və incə sənətinin dəlilidir.

Allahın ən gözəl adları vardır. Bu adlar Onun kamal sifətlərini əks etdirir: Rəhmli, Bağışlayan, Qadir, Alim, Rəzzəq, Səməd... Bu adlarla Ona yalvararıq, bu adlarla Onu tanıyırıq. Hər bir ad, qəlbimizə Onun böyüklüyünü və yaxınlığını eyni anda hiss etdirir.

Göylərdə və yerdə olan hər şey Onu təsbih edir — yəni hər bir məxluq, öz dili ilə Onun pak və müqəddəs olduğunu bildirir. Ulduzlar, dağlar, dənizlər, quşlar, ağaclar... hamısı Onun əzəmətini səssizcə də olsa etiraf edir. İnsan isə bu təsbihdə ən şüurlu iştirakçı olmalıdır.

Allah Əzizdir — heç kəs Ona qalib gələ bilməz, heç bir qüvvə Onun iradəsindən üstün deyil. Eyni zamanda Həkimdir — yaratmasında, buyurduğu hökmlərdə və təqdir etdiyi hər işdə sonsuz hikmət sahibidir. Onun hər bir əmri, hər bir qadağı, hər bir imtahanı bizim xeyrimizədir.

Ey insan! Səni yoxdan var edən, ən gözəl surətdə yaradan, saysız nemətlər verən Rəbbini tanı! Onun gözəl adları ilə Ona yönəl, qəlbin Onun zikri ilə həyat tapsın. Unutma ki, sən də göylərdə və yerdə olanlar kimi Onu təsbih etmək üçün yaradılmısan. Bu təsbih sənə şərəf, rahatlıq və əbədi səadət gətirər. Allahın Əziz və Həkim olduğunu dərk edən qəlb, heç vaxt tək və ümidsiz qalmaz.