Həşr surəsi — Ayə 23

Söz izahları:

• الْمَلِكُ (Əl-Məlik): Bütün varlığın sahibi və hökmdarı; mülkündə təkbaşına istədiyi kimi idarə edən.
• الْقُدُّوسُ (Əl-Quddus): Hər cür nöqsandan, eyibdən uzaq və pak olan; müqəddəs.
• السَّلَامُ (Əs-Səlam): Bütün qüsurlardan salamat qalan, heç bir nöqsan ona toxunmayan; həm də bəndələrinə əmin-amanlıq bəxş edən.
• الْمُؤْمِنُ (Əl-Mömin): Rəsullarını göndərdiyi ayələrlə təsdiq edən; həm də qorxu içində olanlara əmin-amanlıq verən.
• الْمُهَيْمِنُ (Əl-Mühəymin): Bütün məxluqatın halını görən, hər şeyi nəzarəti altında saxlayan, qoruyub gözətçisi olan.
• الْعَزِيزُ (Əl-Əziz): Qüdrət və şərəf sahibi; heç vaxt məğlub edilə bilməyən, misli və bənzəri olmayan.
• الْجَبَّارُ (Əl-Cəbbar): İradəsini həyata keçirməkdə heç bir maneə ilə üzləşməyən; bütün məxluqatı öz əmrində ram edən, qırılanı bərpa edən.
• الْمُتَكَبِّرُ (Əl-Mütəkəbbir): Əzəmət və böyüklük yalnız Ona məxsus olan; Özünü hər şeydən uca tutan.
• سُبْحَانَ (Sübhənə): Allahı hər cür nöqsandan təmizləyib uzaq tutmaq mənasını bildirir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Özünü ən gözəl adlarla tanıtdırır. O, ibadətə layiq olan tək Allahdır; Ondan başqa haqq məbud yoxdur. O, bütün kainatın sahibi və hökmdarıdır; mülkündə heç kim Onun iradəsinə mane ola bilməz. O, hər cür nöqsandan, eyibdən uzaqdır, pak və müqəddəsdir. O, bütün qüsurlardan salamat qalmışdır. O, Öz rəsullarını və peyğəmbərlərini göndərdiyi aydın dəlillərlə təsdiq edəndir. O, bütün məxluqatın üzərində nəzarətçi və gözətçidir; heç bir şey Onun gözündən yayınmaz. O, qüdrət və şərəf sahibidir, heç vaxt məğlub edilə bilməz. O, iradəsini həyata keçirməkdə heç bir maneə ilə üzləşməyən, bütün məxluqatı öz əmrində ram edəndir. O, əzəmət və böyüklük sahibidir; böyüklük yalnız Ona məxsusdur.

Allah-Təala müşriklərin Ona qoşduğu şəriklərdən, bütlərdən və digər uydurmalardan tamamilə uzaqdır və pakdır. Bu ayə bizə Allahın əzəmətini dərk etməyi, Onu tək və yeganə olaraq tanımağı, yalnız Ona ibadət etməyi öyrədir. Allahın bu gözəl adları Onun kamalını, əzəmətini və qüdrətini göstərir. Hər bir mömin bu adları düşünərək Allahı daha yaxşı tanımalı, Ona olan sevgisini və bağlılığını artırmalıdır. Allahı tanımaq qəlblərə rahatlıq, ruhlara qüvvət verir; çünki insan kimə sığınacağını, kimə güvənəcəyini bilirsə, dünya həyatının çətinliklərinə daha səbirli və mətin olur.