انعام سۈرىسى — ئايەت 103

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لَّا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ: كۆزلەر ئۇنى چۈشىنەلمەيدۇ، يەنى كۆزلەر ئاللاھنى تولۇق كۆرۈپ ئۇنىڭ ھەقىقىي زاتىنى ئىدراك قىلالمايدۇ.
• وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ: ئاللاھ كۆزلەرنى چۈشىنىدۇ، يەنى ئۇ كۆزلەرنىڭ ھەممىسىنى كۆرۈپ، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ.
• اللَّطِيفُ: لەتىف، يەنى مېھرىبان، ئىنچىكە نەرسىلەرنى بىلگۈچى، بەندىلىرىگە ئىلتىپات قىلغۇچى.
• الْخَبِيرُ: خەبىر، يەنى ھەر نەرسىنىڭ ئىچكى-تاشقى جەھەتلىرىنى تولۇق بىلگۈچى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەعالانىڭ ئۇلۇغلىقى ۋە ئۇنىڭ ھېچقانداق نەرسىگە ئوخشىماسلىقىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ تەعالا مۇنداق دەيدۇ: كۆزلەر ئۇنى چۈشىنەلمەيدۇ، يەنى دۇنيادا ھېچقانداق كۆز ئاللاھنى تولۇق كۆرۈپ، ئۇنىڭ ھەقىقىي زاتىنى ئىدراك قىلالمايدۇ. ئەمما ئاخىرەتتە مۇئمىنلەر ئاللاھنى كۆرىدۇ، لېكىن بۇ كۆرۈش ئۇنى ھەر تەرەپتىن قورشاپ چۈشىنىش شەكلىدە ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ ئۆزى بۇيرۇغان شەكىلدە بولىدۇ.

ئاللاھ تەعالا كۆزلەرنى چۈشىنىدۇ، يەنى ئۇ ھەممە كۆزلەرنى كۆرۈپ تۇرىدۇ، ھېچقانداق كۆز ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ. ئۇ بەندىلىرىنىڭ قىلغان ھەر بىر ئىشىنى، ھەتتا كۆز قىسىشلىرىنىمۇ بىلىپ تۇرىدۇ. ئاللاھ لەتىفدۇر، يەنى ئۇ ئۆزىنىڭ ياخشى بەندىلىرىگە مېھرىبان بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئەھۋالىنى ئىنچىكە بىلىدۇ ۋە ئۇلارغا لۇتپ-مەرھەمەت قىلىدۇ. ئۇ خەبىردۇر، يەنى ھەر نەرسىنىڭ ئىچكى-تاشقى جەھەتلىرىنى، يوشۇرۇن ۋە ئاشكارا ھەممە ئىشلارنى تولۇق بىلگۈچىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھ تەعالانىڭ قانچىلىك ئۇلۇغ ۋە قۇدرەتلىك ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ھېچقانداق نەرسىگە ئوخشىماسلىقىنى ۋە ھەممە نەرسىنى تولۇق بىلىدىغانلىقىنى ئۆگىتىدۇ. شۇڭا بىز ئاللاھقا چىن دىلىمىزدىن ئىمان ئېيتىپ، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇپ، ئۇنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىد قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەر ۋاقىت كۆرۈپ تۇرىدۇ، شۇڭا ياخشى ئەمەللەرنى قىلىپ، ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەيلى. ئاللاھ بىزگە ھىدايەت قىلسۇن ۋە بىزنى ئۆزىنىڭ ياخشى بەندىلىرىدىن قىلسۇن.