Ənam surəsi — Ayə 103

Kəlmələrin mənaları:

• Lə tüdrikuhul-əbsar: Gözlər Onu (Allahı) əhatə edə bilməz, idrak edə bilməz.
• Və huvə yüdrikul-əbsar: O, bütün gözləri (baxışları) idrak edir, onları tamamilə əhatə edir.
• Əl-Lətif: Lütfkar, qullarına qarşı çox mehriban və rəftarı incə olan.
• Əl-Xəbir: Hər şeydən xəbərdar olan, hər şeyin daxilini və zahirini bilən.

Təfsir:

Bu mübarək ayə bizə Uca Allahın ucalığını və mükəmməlliyini, Onun heç bir məxluqa bənzəmədiyini öyrədir. Allah-Taala buyurur ki, heç bir göz Onu dünyada idrak edə bilməz, yəni insan gözü Onu əhatə edib görə bilməz. Bu, Allahın qüdrətinin böyüklüyünü və Onun məxluqatdan tamamilə fərqli olduğunu göstərir. Lakin bu o demək deyil ki, möminlər axirətdə Rəbbini görməyəcək. Bəli, axirətdə Allahın izni və lütfü ilə möminlər öz Rəbbini görəcəklər, lakin bu görüş də Onu tam əhatə etmək şəklində olmayacaq, çünki Allahın zatını heç bir məxluq tam idrak edə bilməz.

Digər tərəfdən, Allah-Taala bütün gözləri, baxışları və qəlblərin sirlərini tamamilə bilir və əhatə edir. O, hər bir məxluqun gözünün nə gördüyünü, nəyə baxdığını, hətta qəlblərin ən dərin sirlərini belə bilir. Heç bir şey Ondan gizli qalmaz. Bu, bizə Allahın elminin sonsuzluğunu və Onun hər şeyə nüfuz etdiyini öyrədir.

Allahın "Əl-Lətif" (Lütfkar) adı isə Onun qullarına qarşı sonsuz mərhəmətini və incə rəftarını bildirir. O, öz bəndələrinin halını bilir, onlara ən gözəl şəkildə rəftar edir, ehtiyaclarını ödəyir və onlara heç vaxt zülm etmir. "Əl-Xəbir" (Xəbərdar) adı isə Allahın hər şeyin daxilindən, ən incə detallarından belə xəbərdar olduğunu bildirir. O, hər bir işin nəticəsini, hər bir qəlbin niyyətini və hər bir canlının halını ən gözəl şəkildə bilir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allah-Taala hər şeydən ucadır və heç bir məxluq Onu tam dərk edə bilməz. Buna görə də biz Ona təvazökarlıqla yönəlməli, Onun böyüklüyünü və qüdrətini dərk etməliyik. Eyni zamanda, Allahın bizə olan lütfü və mərhəməti bizi sevindirməli və Ona daha çox yaxınlaşmağa təşviq etməlidir. Çünki O, bizi hər an görür, hər halımızı bilir və bizə ən gözəl şəkildə rəftar edir.

Ey mömin qardaş və bacılar! Bu ayə bizə ümid və təsəlli verir. Allah bizi görür, bilir və bizə lütf edir. Gəlin Ona ürəkdən bağlanaq, Onun əmrlərinə əməl edək və Onun rəhmətindən ümidimizi kəsməyək. Çünki O, lütfkarların ən lütfkarı, xəbərdarların ən xəbərdarıdır.