Аль-Анам сүрөсү — Аят 108

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تَسُبُّوا — сөгүү, шылдыңдоо, тил тийгизүү.
• يَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ — Аллахтан башкаларга сыйынышат, башкача айтканда буттарга, айкелдерге.
• عَدْوًا — душмандык менен, чектен чыгып, адашуу менен.
• بِغَيْرِ عِلْمٍ — илимсиздиктен, билимсиздиктен.
• زَيَّنَّا — кооздоп көрсөттүк, жакшы көрүнүшүнө себеп болдук.
• أُمَّةٍ — коом, эл, үммөт.
• مَرْجِعُهُمْ — алардын кайтып барар жери, кайтуусу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыймандуу адамдар! Силерге Аллах мындай буйрук кылат: мушриктердин (Аллахка шерик кошкондордун) сыйынып жаткан буттарын, айкелдерин сөгпөгүлө. Албетте, алар сөгүүгө татыктуу, бирок силер аларды сөксөңөр, мушриктер наадандыктан жана илимсиздиктен улам Аллахты сөгүп, Ага каршы чектен чыгып кетишет. Бул Аллахка тийиштүү эмес сөздөрдү айтууга алып келет. Ошондуктан, жамандыкка жол бербөө үчүн, сөгүүнү таштагыла.

Ошол сыяктуу эле, Биз бул мушриктерге өздөрүнүн адашуусун, буттарга сыйынуусун кооздоп көрсөткөнбүз. Ушундайча Биз ар бир коомго, ар бир үммөткө өз иш-аракетин — жакшы болобу, жаман болобу — кооздоп көрсөтөбүз. Алар ошого жараша иш кылышат. Кийин алардын баары Раббисине кайтып барат. Ошондо Аллах аларга дүйнөдө кылган иштерин билдирип, аларга татыктуу жазасын же сыйлыгын берет.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Акылдуулук жана сабырдуулук: Ислам бизди акылдуу болууга, ойлонуп иш кылууга чакырат. Башкалардын ыймансыздыгына каршы күрөшүүдө да натыйжасын ойлоп, зыяндуу иштерден качуу керек.
• Жамандыкка жамандык менен жооп бербөө: Башкалардын жалган кудайларын сөгүү менен биз алардын чыныгы Аллахты сөгүүсүнө себеп болуп калышыбыз мүмкүн. Бул исламдын насаатчыл, акылдуу мамилесин көрсөтөт.
• Ар бир адам өз иши үчүн жооп берет: Ар ким өз иш-аракети менен Аллахтын алдына барат. Бул адилеттик жана жоопкерчилик сезимин ойготот.
• Аллахтын ырайымы жана билимдин мааниси: Аят илимсиздиктен улам кетирилген каталарды эскертип, билим алууга, акыйкатты түшүнүүгө чакырат.
• Диний чакырыкта акылдуу ыкма: Исламга чакырганда акылдуу, жумшак, натыйжалуу ыкмаларды колдонуу керектигин үйрөтөт. Бул адамдарды исламга жакындатат, жүрөктөрүн жумшартат.

Бул аят бизге исламдын акылдуулук, кечиримдүүлүк жана адилеттик дини экенин көрсөтөт. Ошондуктан ар бирибиз сөзүбүзгө, ишибизге акыл менен мамиле кылып, башкаларды исламга жакындатууга аракет кылышыбыз керек.