Аль-Анам сүрөсү — Аят 109

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَأَقْسَمُوا – алар ант ичишти.
• جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ – анттарынын эң күчтүүсү менен, бүт күчүн жумшап ант ичишти.
• آيَةٌ – белги, керемет, далил.
• لَيُؤْمِنُنَّ بِهَا – ага сөзсүз ыйман келтиришет.
• الْآيَاتُ عِندَ اللَّهِ – кереметтер Алланын алдында, башкача айтканда Анын колунда, Анын каалоосу менен келет.
• وَمَا يُشْعِرُكُمْ – силерге эмне билдирет, силер кайдан билесиңер.
• أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا يُؤْمِنُونَ – ал керемет келгенде алар ыйман келтиришпейт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мушриктер Аллага бүт күчү менен ант ичип: «Эгер Мухаммад биз сураган кереметти алып келсе, ага сөзсүз ыйман келтиребиз» – дешти. Алар Пайгамбарыбыздан (ага Алланын саламы болсун) периштелердин түшүшүн, өлүктөрдүн тирилишин, Сафа тоосунун алтынга айланышын сыяктуу кереметтерди сурашкан. Муну уккан ыймандуу адамдар да алардын ыйман келтиришин каалашкан. Ошондо Алла Таала ушул аятты түшүрдү.

Оо, Пайгамбар, аларга айт: «Кереметтерди алып келүү менин колумда эмес, ал Алланын колунда. Ал каалаган убакта аларды түшүрөт. Мен болгону жеткирүүчүмүн». Оо, ыймандуу адамдар, силер кайдан билесиңер? Эгер алар сураган кереметтер келсе да, алар ыйман келтирбейт. Анткени алардын жүрөктөрүндө каапырлык, текебердик орноп калган. Алар чындыкты каалашпайт, туура жолду издешпейт. Алла Таала алардын ыйман келтирбей турганын алдын ала билет. Ошондуктан кереметтердин келиши алардын абалын өзгөртпөйт, тескерисинче, алар дагы да болсо текеберлигин уланта беришет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Кереметтерди жаратуу жана түшүрүү болгону Алла Тааланын колунда экенин билүү. Пайгамбарлар да, башка эч ким да өз каалоосу менен керемет көрсөтө албайт.
• Ыйман келтирүү – жүрөктүн иши. Керемет көрүү эле адамды ыйманга келтирбейт, эгер жүрөк ачык болбосо. Алла Таала адамдардын жүрөктөрүндөгү нерселерди билет.
• Алла Тааланын илими чексиз. Ал кимдин ыйман келтирерин, кимдин каапыр бойдон каларын алдын ала билет. Бул Алланын кудуретинин жана даанышмандыгынын далили.
• Мусулмандардын каалоосу ар дайым Алланын каалоосуна баш ийиши керек. Алар башкалардын ыйманга келишин каалашат, бирок акырында Алланын чечимине ыраазы болушу зарыл.
• Ислам дини – акылга жана жүрөккө негизделген дин. Ал адамды кереметтерге эмес, Алла Таалага жана Анын элчисине ыйман келтирүүгө чакырат. Бул диндин артыкчылыгы жана анын адамзатка болгон мээрими.