Ənam surəsi — Ayə 108

Kəlmələrin mənaları:

• Təsübbü – söymək, təhqir etmək.
• Yəd’un – ibadət edirlər, çağırırlar.
• Adəvən – düşməncəsinə, həddi aşaraq, zülmlə.
• Bi-ğayri ilm – bilmədən, cahilliklə.
• Zəyyənnə – bəzədik, gözəl göstərdik.
• Mərci’uhum – onların qayıdış yeri, dönüşləri.

Təfsir:

Ey iman gətirənlər! Müşriklərin Allahdan başqa ibadət etdikləri bütləri və tanrı saydıqları varlıqları söyməyin, təhqir etməyin. Çünki bu, onların da Allahı söyməsinə, Ona qarşı düşməncəsinə və cahilcəsinə hücum etməsinə səbəb ola bilər. Bütlər nə qədər dəyərsiz və söyülməyə layiq olsalar da, sizin onları söyməyiniz İslamın əleyhinə bir vasitəyə çevrilməməlidir. Bu, dinin gözəl əxlaqına və müdrikliyinə uyğundur – biz pisliyə pisliklə yox, yaxşılıqla və hikmətlə cavab veririk.

Allah-Təala buyurur: Necə ki, bu müşriklərə öz batil əməllərini gözəl göstərdik və onlar bu səbəbdən azğınlıqlarında israr etdilər, eləcə də hər bir ümmətə öz əməllərini – yaxşı və ya pis – bəzədik. Bu, onların azğınlığının cəzası və imtahanıdır. Lakin unutmayın ki, hamısının dönüşü Rəbbinədir! Qiyamət günü Allah onlara dünyada etdikləri bütün əməlləri xəbər verəcək və hər kəsə əməlinə uyğun ədalətli cəza və ya mükafat verəcəkdir.

Bu ayə bizə gözəl bir dərs verir: Biz heç vaxt düşmənlərimizə qarşı belə ədəbsizlik və təhqir yolunu tutmamalıyıq. Çünki bu, Allahın dininə və müqəddəs dəyərlərinə qarşı istifadə oluna bilər. Möminlərin yolu hikmət, gözəl öyüd və ədalətdir. Biz insanları yalnız gözəl sözlə və müdrikliklə haqqa dəvət edirik. Əgər onlar bizim müqəddəs dəyərlərimizə hörmətsizlik edərlərsə, biz də onların batil məbudlarını söyməklə cavab vermərik. Çünki bizim əxlaqımız Qurandır və Rəbbimiz bizə ən gözəl davranışı əmr etmişdir.

Ey insan! Sənin əməllərin boşuna deyil. Hər bir işin, hər bir sözün qeydə alınır və sən Rəbbinin hüzuruna qayıdacaqsan. O gün heç kəsə zülm edilməyəcək və hər kəs öz əməlinin qarşılığını alacaqdır. Bu həqiqəti dərk edən mömin, həyatını Allahın razılığına uyğun qurar, dilini və davranışını gözəlləşdirər və insanları yalnız yaxşılığa, haqqa və ədalətə dəvət edər. Allahın rəhməti və məğfirəti isə tövbə edib islah olanlara yaxındır!