انعام سۈرىسى — ئايەت 123

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• أَكَابِرَ: «أكبر» سۆزىنىڭ كۆپلۈك شەكلى بولۇپ، «چوڭلار، ئەڭ چوڭ ئادەملەر، ئاتالمىش ئەمەلدارلار» دېگەن مەنىدە.
• مُجْرِمِيهَا: «مۇجرىم» سۆزىنىڭ كۆپلۈكى بولۇپ، «گۇناھكارلار، جىنايەتچىلەر» دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە ئىمانسىز رەھبەرلەرنى كۆرسىتىدۇ.
• لِيَمْكُرُوا: «مەكر» قىلماق، يەنى «سۇيىقەست قىلماق، ئالدامچىلىق قىلماق، ھىيلە-مىكىر قىلماق» دېگەن مەنىدە.
• وَمَا يَشْعُرُونَ: «ھېس قىلمايدۇ، سەزمەيدۇ، بىلمەيدۇ» دېگەن مەنىدە.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللى بېرىپ، مەككە كۇففارلىرىنىڭ چوڭلىرىنىڭ ئىسلام دىنىغا قارشى تۇرۇپ، كىشىلەرنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسقانلىقىغا ئوخشاش، ئاللاھ ھەر بىر شەھەر-قەسىبىدە شۇ يەرنىڭ چوڭ گۇناھكارلىرىنى، يەنى ئەڭ چوڭ رەھبەرلىرىنى ۋە ئەمەلدارلىرىنى شۇنداق قىلىپ قويغانلىقىنى خەۋەر بېرىدۇ. ئۇلار شەھەر ئىچىدە ھىيلە-مىكىر قىلىپ، كىشىلەرنى ئىماندىن توسىدۇ، پەيغەمبەرلەرنى يالغانچى ۋە سېھىرگەر دەپ ئەيىبلەيدۇ، شەيتاننىڭ يولىغا چاقىرىدۇ ۋە ھەقىقەتكە قارشى تۇرىدۇ.

لېكىن ئۇلارنىڭ بۇ ھىيلە-مىكىرلىرى ۋە سۇيىقەستلىرى ئەمەلىيەتتە ئۆزلىرىگە قارشى قايتىدۇ. چۈنكى ئۇلارنىڭ كۇفرى ۋە گۇناھلىرىنىڭ ئاقىۋىتى ئۆزلىرىنىڭ بېشىغا چۈشىدۇ، ئۇلار بۇنى ھېس قىلمايدۇ ھەم سەزمەيدۇ. ئۇلار ئۆز نەپسى-ھەۋەسلىرىگە ئەگىشىپ، ھەقىقەتنى كۆرمەيدۇ ۋە ئۆزلىرىنىڭ ھالاكەتكە قاراپ كېتىۋاتقانلىقىنى بىلمەيدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەتكە قارشى تۇرىدىغان ۋە كىشىلەرنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسىدىغان كىشىلەر ھەر زامان ۋە ھەر جايدا بولىدۇ. ئەمما ئۇلارنىڭ ھىيلە-مىكىرلىرى ئاخىرىدا ئۆزلىرىگە زىيان يەتكۈزىدۇ. شۇڭا بىز ئىمان ئېيتقان كىشىلەر ئۇلارنىڭ ئالدامچىلىقلىرىغا ئالدىنىپ قالماسلىقىمىز، ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم تۇرۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ھىيلە-مىكىرنى بىلىپ تۇرىدۇ ۋە ھەقىقەت ئەگەشكۈچىلەرنى ئاخىرىدا غەلىبە قىلدۇرىدۇ.