Ənam surəsi — Ayə 136

Kəlmələrin mənaları:

• ذَرَأَ – yaratdı, əmələ gətirdi.
• الْحَرْثِ – əkinlər, ziraət məhsulları.
• الْأَنْعَامِ – heyvanlar, mal-qara (dəvə, inək, qoyun və keçi).
• بِزَعْمِهِمْ – öz iddialarına görə, yalan və uydurma bir şəkildə.
• شُرَكَائِنَا – bütlər, tanrılar kimi qəbul etdikləri saxta məbudlar.
• سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ – nə pis hökm verirlər, nə qədər pis bölgü aparırlar.

Təfsir:

Bu ayə, İslamdan əvvəlki ərəb müşriklərinin Allah haqqında nə qədər yanlış düşüncələrə və ədalətsiz bölgülərə yol verdiklərini açıq şəkildə ortaya qoyur. Onlar Allahın yaratdığı əkinlərdən, məhsullardan və heyvanlardan bir hissəni Allaha, digər bir hissəni isə öz bütlərinə ayırırdılar. Lakin bu bölgü tamamilə ədalətsiz və qərəzli idi.

Onlar öz bütləri üçün ayırdıqları hissəni Allahın payına qarışdıqda belə, onu yenidən bütlərin payına qaytarır, Allahın payına düşən bir şeyi isə bütlərə verirdilər. Əgər külək əsəndə Allah üçün ayrılmış məhsuldan bir hissə bütlərin payına düşərsə, onu orada saxlayır, bütlərin payından Allahın payına bir şey düşərsə, onu geri götürüb bütlərə verirdilər. Onlar deyirdilər: "Allah bu paya ehtiyacı yoxdur, amma bütlərimiz buna möhtacdır." Bu, onların öz uydurduqları bir iddia idi, çünki Allah heç bir şeyə möhtac deyildir və Onun heç bir şəriki yoxdur.

Onlar Allah üçün ayırdıqları payı qonaqlara və yoxsullara verirdilər, bütlər üçün ayırdıqları payı isə bütlərin xidmətçilərinə və onların məbədlərinə xərcləyirdilər. Beləliklə, onlar Allahın payını bütlərə çatdırır, bütlərin payını isə Allaha çatdırmırdılar. Bu, onların nə qədər yanlış düşündüklərini və ədalətsiz hökm verdiklərini göstərir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allah hər şeyin yaradıcısıdır və hər şey Onundur. Heç bir məxluq Ona şərik qoşula bilməz. Biz yalnız Allaha ibadət etməli, Onun əmrlərinə tabe olmalı və bütün nemətləri Onun razılığı üçün istifadə etməliyik. Bu gün də bəzi insanlar öz həyatlarında bu cür ədalətsiz bölgülər edir, Allahın haqqını lazımınca yerinə yetirmir, amma başqa şeylərə həddindən artıq önəm verirlər. Bu ayə bizə xatırladır ki, Allahın verdiyi nemətlərdən yalnız Onun razılığı üçün istifadə etməli və heç bir şeyi Ona şərik qoşmamalıyıq. Allahın hökmü ən ədalətli, ən doğru hökmdür və biz yalnız Ona təslim olmalıyıq.