Ас-Сафф сүресі — Аят 3

1. Сөздердің мағынасы:

• كَبُرَ — ұлғайды, ауыр болды, зор болды.
• مَقْتًا — жек көру, қатты жек көрушілік, ашу-ыза.
• عِندَ اللَّهِ — Алланың құзырында, Алланың алдында.
• أَن تَقُولُوا — айтуыңдар, сөйлеулерің.
• مَا لَا تَفْعَلُونَ — істемейтін нәрселеріңді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят адамдардың айтқан сөзі мен істеген ісінің арасындағы сәйкессіздікті қатты ескертеді. Алла Тағала: «Сендер істемейтін нәрселеріңді айтуларың Алланың құзырында қатты жек көрушілік тудырады», — деп білдіреді. Яғни, біреудің тілімен айтқан уәдесін, мақтанышын немесе жақсылық туралы сөзін іс жүзінде орындамауы — Алланың алдында өте ауыр күнә әрі жиіркенішті қылық. Бұл жерде сөз бен істің бірлігі талап етіледі: мұсылман айтқанын істеп, істегенін айтуы керек. Егер адам бір жақсылықты уәде етіп, оны орындамаса, немесе өзі істемейтін нәрсені басқаларға айтып, өзі одан қашса, бұл Алланың разылығына қайшы келеді. Сондықтан бұл аят иманды адамды шыншылдыққа, сөз бен істің сәйкестігіне шақырады. Мұсылманның сөзі ісіне дәлел болуы керек, ал ісі сөзін растауы тиіс. Осылайша, адам Алланың алдында адал әрі шыншыл болып, жек көрушілікке ұшырамайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ислам — шыншылдық пен адалдық діні. Сөз бен істің бірлігі — иманның кемелдігінің белгісі.
• Айтқан сөзімізге жауапкершілікпен қарауымыз керек; уәде берсек, оны орындауға тырысуымыз қажет.
• Өзіміз істемейтін нәрсені басқаларға айтудан аулақ болуымыз керек, өйткені бұл Алланың алдында жек көрушілікке әкеледі.
• Бұл аят бізді өзін-өзі тәрбиелеуге, ішкі және сыртқы бірлікке, яғни сыртқы сөзіміз бен ішкі ниетіміздің сәйкес болуына шақырады.
• Ислам діні адамды жақсылыққа бастайды және оны іс жүзінде көрсетуге үндейді. Сондықтан әрбір мұсылман өз сөзін ісімен безендіруге ұмтылуы керек.