Аль-Джумуа сүресі — Аят 5

1. Сөздердің мағынасы:

• مَثَلُ — мысал, ұқсастық.
• حُمِّلُوا — оларға жүктелді, міндеттелді.
• التَّوْرَاةَ — Таурат, Мұса пайғамбарға түсірілген кітап.
• لَمْ يَحْمِلُوهَا — оны орындамады, іс жүзінде ұстанбады.
• الْحِمَارِ — есек.
• أَسْفَارًا — кітаптар, жазылған парақтар (көптік мағынада).
• بِئْسَ — қандай жаман, өте жағымсыз.
• كَذَّبُوا — өтірікке шығарды, жоққа шығарды.
• الظَّالِمِينَ — залымдар, өздеріне зиян келтірушілер.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала Тауратты оқып, онымен амал етуге міндеттелген яһудилердің жағдайын бір мысалмен түсіндіреді. Оларға Таурат жүктелді, яғни оны оқып, ішіндегі өсиеттерді орындау парыз етілді. Алайда олар оны іс жүзінде ұстанбады, оның ішіндегі басшылықты өмірлеріне енгізбеді. Егер олар шындап амал еткенде, Тауратта Мұхаммед пайғамбардың (с.а.с.) сипаты жазылғандықтан, оған сенетін еді.

Сондықтан олардың бұл күйі кітаптарды арқалап жүрген, бірақ олардың мазмұнынан ешбір пайда алмайтын, тек ауыртпалығы мен шаршауын ғана тартатын есекке ұқсатылды. Есек арқалаған кітаптың не екенін, ішінде не жазылғанын білмейді — ол үшін бұл жай ғана жүк.

Осылайша, Аллаһтың аяттарын өтірікке шығарған, олардан үгіт-насихат алмаған қауымның мысалы қандай жаман! Олар кітапты арқалағанымен, оның рухынан, мағынасынан, басшылығынан мақрұм қалды. Аллаһ залымдарды тура жолға салмайды — олар өздеріне зұлымдық жасап, шектен шығып, Аллаһтың әмірлерінен бас тартты.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят бізге білімнің тек арқаланып жүретін жүк емес, іс жүзінде орындалатын амал екенін үйретеді. Кітапты оқу ғана емес, онымен амал ету маңызды.
• Ислам діні білім мен амалдың бірлігін талап етеді. Пайдасыз білім адамды Аллаһқа жақындастырмайды.
• Құран мен пайғамбардың сүннетін үйрену — үлкен нығмет. Осы нығметтің қадірін біліп, оны өмірде қолдану әрбір мұсылманның парызы.
• Аят бізді білімді тек жинап қана қоймай, оны басқаларға жеткізуге, үлгі болуға шақырады.
• Аллаһ залымдарды тура жолға салмайтынын білген адам әділеттілік пен шындыққа ұмтылуы керек. Ислам — білім мен игі амалдың, әділет пен мейірімнің діні.