سوره تغابن — آیه 1

معانی کلمات:

• یُسَبِّحُ: تنزیه کردن، پاک دانستن خداوند از هر نقص و عیب.
• لَهُ الْمُلْكُ: فرمانروایی مطلق و تصرف کامل در همه چیز از آنِ اوست.
• الْحَمْدُ: ستایش و سپاس نیکو، همراه با محبت و تعظیم.
• قَدِیرٌ: توانایی کامل و بیپایان، به گونهای که هیچ چیزی برای او دشوار نیست.

تفسیر آیه:

همه موجوداتی که در آسمانها و زمین هستند، خداوند را از هر نقص و عیبی پاک و منزّه میشمارند. این تسبیح، هم به زبان حال است و هم به زبان قال؛ یعنی تمام مخلوقات، چه آنها که شعور و درک دارند و چه آنها که بیجان به نظر میرسند، به گونهای نشان میدهند که خداوند از هر شریک، شبیه، نقص و عیبی پاک و برتر است. هیچ کس و هیچ چیزی در این جهان هستی، شایسته عبادت و ستایش نیست، مگر او.

پس از بیان تسبیح عمومی، خداوند دو صفت والای خود را یادآور میشود: نخست، فرمانروایی مطلق؛ تمام هستی و هر آنچه در آن است، تحت فرمان و مالکیت اوست و هیچ کس در این ملک، سهم و تصرفی مستقل ندارد. دوم، ستایش و سپاس؛ همه نعمتها، کمالات و زیباییهای جهان از اوست و سزاوار است که تمام حمد و ثنا، تنها به او اختصاص یابد. در پایان، خداوند به قدرت بیکران خود اشاره میکند: او بر هر چیز تواناست و هیچ کاری برای او دشوار نیست؛ آفرینش، تدبیر، زنده کردن مردگان و حسابرسی در قیامت، همه برای او آسان است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به انسان میآموزد که در برابر عظمت خداوند، فروتن باشد و او را از هر عیب و نقصی پاک بداند؛ چرا که تمام جهان هستی، زبان به تسبیح او گشودهاند.
• یادآوری مالکیت مطلق خداوند، دل انسان را از وابستگی به غیر او آزاد میکند و او را به توکل بر خدایی فرا میخواند که همه چیز در دست اوست.
• ستایش خداوند، روح شکرگزاری را در انسان زنده میکند و او را به استفاده درست از نعمتها و دوری از ناسپاسی ترغیب مینماید.
• ایمان به قدرت بیپایان خداوند، امید را در دل مؤمن زنده میکند و به او اطمینان میدهد که هیچ مشکلی در زندگی، خارج از توانایی خداوند نیست؛ پس با آرامش خاطر، به او پناه میبرد و از او یاری میجوید.