Tag'obun surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• يُسَبِّحُ – poklab ta'riflaydi, barcha nuqsonlardan xoli deb e'tirof etadi.
• مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ – osmonlardagi va yerdagi barcha mavjudotlar.
• لَهُ الْمُلْكُ – mulk (egalik) faqat Unga xosdir.
• الْحَمْدُ – go'zal maqtov va mukammal ta'rif.
• قَدِيرٌ – har narsaga qodir, hech narsa Unga ojizlik keltira olmaydi.

Tafsir:

Alloh taolo osmonlardagi va yerdagi barcha mavjudotlarni – farishtalardan tortib, insonlar, hayvonlar, jonsiz narsalar va hatto har bir zarrachani O'zini har qanday nuqson, kamchilik va ojizlikdan poklab ta'riflovchi deb xabar bermoqda. Chunki butun borliq Allohning qudrati va hikmati bilan yaratilgan bo'lib, ularning har biri o'z tili bilan Allohni ulug'lab, Unga tasbeh aytadi.

So'ngra Alloh taolo O'zining ulug'vorlik sifatlarini bayon qilib, mulk – ya'ni butun olam ustidan hukmronlik faqat Unga tegishli ekanini, hech kim Undan mustaqil holda biror narsaga ega emasligini bildiradi. Shuningdek, barcha maqtovlar ham faqat Unga xosdir, chunki U yaratgan, rizq bergan, rahm qilgan va barcha ne'matlarni ato etgan zotdir. Bandalardan sodir bo'ladigan maqtovlar ham aslida Unga qaytadi, chunki ularning barcha yaxshi ishlari Uning tawfiqi ila amalga oshadi.

Oxirida esa Alloh taolo O'zining qudratini ta'kidlab, U har bir narsaga qodir ekanini, hech narsa Unga ojizlik keltira olmasligini, xoh u koinotdagi ulkan jismlar bo'lsin, xoh eng mayda zarracha bo'lsin – barchasini xohlagan paytda yaratishga, yo'q qilishga va qayta tiklashga qodir ekanini bayon qiladi. Bu esa Uning hukmronligi va maqtovga loyiqligining yana bir dalilidir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar juda ko'p. Birinchidan, butun borliq Allohni ulug'lab tasbeh aytayotgan ekan, inson ham shu ulug'vor zikrga qo'shilishi, tilini ham, qalbini ham Allohni poklab ta'riflashga odatlantirishi lozim. Ikkinchidan, mulk va hukmronlik faqat Allohga tegishli ekanini bilgan inson dunyodagi har qanday kuch, boylik va mavqega berilib ketmaydi, balki haqiqiy hukmdor Alloh ekanini yodda tutib, Unga itoat qiladi. Uchinchidan, Alloh har narsaga qodir ekanini anglagan mo'min hech qachon umidsizlikka tushmaydi, chunki Uning qudrati cheksizdir – xoh u gunohlarini kechirish, xoh rizqini kengaytirish, xoh dushmanlariga qarshi g'alaba berish bo'lsin. Bu e'tiqod inson qalbini mustahkam qilib, unga katta taskin va ishonch bag'ishlaydi.