سوره تغابن — آیه 6

معانی کلمات:

• بَیِّنات: دلایل روشن، معجزات آشکار و حجتهای واضح.
• تَوَلَّوا: روی گرداندند و اعراض کردند.
• استغنی الله: خداوند بینیاز شد (یعنی از ایمان و طاعت آنان هیچ نیازی ندارد).

تفسیر آیه:

آن عذاب و کیفر الهی که در دنیا به آنان رسید و عذابی که در آخرت در انتظارشان است، به این دلیل بود که پیامبرانشان با معجزات روشن و دلایل آشکار به سوی آنان آمدند تا آنان را به راه حق هدایت کنند؛ اما آنان از روی تکبر و انکار گفتند: «آیا انسانهایی مانند ما میخواهند ما را هدایت کنند؟» پس به پیامبران کافر شدند و از پذیرش حق روی گرداندند و ایمان نیاوردند. خداوند نیز از ایمان و طاعت آنان بینیاز بود؛ زیرا خداوند غنی مطلق است و به هیچ چیز و هیچ کس نیاز ندارد و در عین حال، ستوده و شایستهی ستایش است در گفتار و کردار و صفاتش. کفر و گمراهی آنان هیچ ضرری به خداوند نمیرساند و او از آنان بینیاز است.

فواید و پیامهای آیه:

1. بینیازی مطلق خداوند: خداوند متعال به ایمان و عبادت بندگان نیاز ندارد؛ بلکه این بندگان هستند که به ایمان و طاعت نیازمندند. این حقیقت، انسان را به تواضع و فروتنی در برابر پروردگار دعوت میکند و او را از تکبر و غرور باز میدارد.
2. حکمت ارسال رسل: فرستادن پیامبران از جنس بشر، نشانهی لطف و رحمت خداوند به بندگان است تا آنان بتوانند با الگوگیری از انسانهای کامل، راه هدایت را بیابند. انکار رسالت به بهانهی بشری بودن پیامبران، بهانهای واهی و نشانهی تکبر است.
3. عاقبت تکبر و انکار: کسانی که حق را با وجود روشن بودنش انکار کنند و از آن روی گردانند، گرفتار عذاب الهی میشوند و هیچ بهانهای برای آنان باقی نمیماند.
4. ستایش خداوند در همه حال: خداوند حتی در هنگام کیفر و عذاب نیز ستوده و حمید است؛ زیرا او در همهی افعالش حکیم و عادل است و هیچ کاری را بدون حکمت انجام نمیدهد. این امر، مؤمن را به رضایت از قضای الهی و تسلیم در برابر او دعوت میکند.