سوره تغابن — آیه 7

معانی کلمات:

• زَعَمَ: ادعا کرد، به ناحق گفت، دروغ بست.
• لَن یُبعَثوا: هرگز زنده و برانگیخته نخواهند شد.
• بَلَی: آری، بله (برای تأکید و اثبات).
• لَتُنَبَّؤُنَّ: قطعاً خبر داده خواهید شد، آگاه خواهید شد.
• یَسیر: آسان، سهل و هموار.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از ادعای باطل و دروغین کافران خبر میدهد که با تکبّر و انکار، گفتند: «ما هرگز پس از مرگ دوباره زنده نخواهیم شد و قیامتی در کار نیست.» این سخن آنان نه بر اساس علم و یقین، بلکه صرفاً یک ادعای بیاساس و گمانی باطل بود.

خداوند به پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) فرمان میدهد که در پاسخ به این منکران، با قاطعیت و سوگند بگوید: «آری، به پروردگارم سوگند! قطعاً همه شما (از قبرها) زنده برانگیخته خواهید شد؛ سپس در روز قیامت، از تمام کارهایی که در دنیا انجام دادهاید — چه خوب و چه بد، چه پنهان و چه آشکار — به شما خبر داده خواهد شد و در برابر آن بازخواست و جزا خواهید دید.»

سپس خداوند برای تأکید بر امکانپذیری این وعده، میفرماید: «این کار (بعث و زنده کردن مردگان و حسابرسی از اعمال) برای خداوند آسان است؛ چرا که اوست که نخستین بار شما را آفرید و آفرینش دوباره برای قدرتش هیچ دشواری ندارد.»

فواید و پیامهای آیه:

1. ایمان به معاد، ریشه در توحید و قدرت بیپایان خداوند دارد: کسی که خدا را آفریدگار هستی میداند، به آسانی میپذیرد که او میتواند بار دیگر انسانها را زنده کند؛ زیرا آفرینش نخستین، بزرگتر و شگفتتر از آفرینش دوباره است.
2. انکار قیامت، ریشه در کفر و تکبّر دارد: کافران نه از روی دلیل، بلکه از روی سرکشی و هواپرستی، معاد را انکار میکنند؛ بنابراین مؤمن باید با استدلال و قاطعیت در برابر این انکارها بایستد.
3. حسابرسی و جزای اعمال، حتمی و قطعی است: هیچ عملی در دنیا نابود نمیشود؛ بلکه همه اعمال ثبت میشوند و روزی به صاحب خود خبر داده میشود. این هشدار، انگیزهای برای انجام کارهای نیک و دوری از گناه است.
4. آسانی کار خداوند، مایه آرامش و امید مؤمنان است: وقتی بدانیم خداوند قادر مطلق است و هیچ کاری برای او سخت نیست، قلبمان به وعدههای او اطمینان پیدا میکند و در برابر سختیهای دنیا صبور میشویم.
5. سوگند خداوند به خودش، نشانه اهمیت و قطعیت معاد است: این تأکید، درسی برای ماست که در برابر منکران حقایق دینی، با قاطعیت و استدلال محکم سخن بگوییم و از حق دفاع کنیم.