Аль-Араф сүрөсү — Аят 143

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مِيقَاتِنَا – Биз белгилеген убакыт, жолугушуу убактысы.
• أَرِنِي – Мага Өзүңдү көрсөт.
• لَن تَرَانِي – Сен Мени эч качан көрө албайсың.
• تَجَلَّى – Өзүнүн нур-жарыгын көрсөттү, ачык-айкын болду.
• دَكًّا – Тегизделген, жер менен жер болгон.
• صَعِقًا – Эстен танган, ойгонбой калган абалда.
• أَفَاقَ – Эсине келди, ойгонду.
• سُبْحَانَكَ – Сен ар кандай кемчиликтен аруусун, тазасың.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Муса пайгамбар (алайхис-салам) Раббиси белгилеген убакытта, кырк түндүк толук болгондо, Аллах менен сүйлөшүү үчүн келди. Аллах ага буйруктарын, тыюуларын жана башка нерселерди айтып сүйлөдү. Муса пайгамбар Раббисинин сөзүн укканда, Аны көрүүгө болгон каалоосу күчөп, «Раббим, Мага Өзүңдү көрсөт, Сага карайын» деп сурады.

Аллах ага: «Сен Мени бул дүйнөдө көрө албайсың, анткени адам баласы бул дүйнөдө Мени көрүүгө кудуреттүү эмес. Бирок тоого кара: эгер Мен тоого Өзүмдүн нур-жарыгымды көрсөткөндө тоо ордунда туруп калса, анда сен да Мени көрөсүң» деди. Аллах тоонун туруп калбасын билген, ошондуктан көрүүнү тоонун туруктуулугуна байланыштырды.

Аллах тоого Өзүнүн нур-жарыгын көрсөткөндө, тоо тегизделип, жер менен жер болуп калды. Муса пайгамбар болсо ушул окуянын даңазасынан эстен танып, ойгонбой жыгылды. Эсине келгенде: «Раббим, Сен ар кандай кемчиликтен аруусун! Мен Сага тообо кылдым (бул дүйнөдө Сени көрүүнү сураганыма өкүндүм) жана мен элимден биринчи ыйман келтирүүчүмүн» деди.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала Өзүнүн сүйүктүү пайгамбарлары менен да сүйлөшүүгө, жакындык кылууга ырайымдуу. Бул Аллахтын пенделерине болгон мээримин жана жакындыгын көрсөтөт.
• Муса пайгамбардын Раббисин көрүүгө болгон каалоосу – ыймандуу адамдын жүрөгүндөгү Аллахка болгон сүйүүнүн жана Ага жакын болуу аракетинин белгиси. Бул бизди да Аллахка болгон сүйүүнү тереңдетүүгө чакырат.
• Аллах бул дүйнөдө көрүнбөйт, бирок акыретте ыймандуу пенделер Аны көрүүгө жетишет. Бул – ыймандуулар үчүн эң чоң сыйлык жана үмүт.
• Муса пайгамбардын тообо кылып, Аллахты аруулоосу – пенде ката кетиргенде дароо тообо кылып, Аллахка кайтуусу керектигин үйрөтөт. Аллах тообо кылгандарды сүйөт.
• «Мен элимден биринчи ыйман келтирүүчүмүн» дегени – ыйманда алдыңкы болуу, жакшылыкка шашуу канчалык артыкчылыктуу экенин көрсөтөт. Бул бизди да жакшылыктарда алдыңкы болууга шыктандырат.
• Бул окуя Аллахтын кудуретинин улуулугун, Анын алдында бардык нерсенин алсыз экенин көрсөтөт. Тоо да, пайгамбар да Аллахтын даңазасына чыдай албады. Бул бизди Аллахтан коркуп, Ага баш ийүүгө жана Анын улуулугун моюн сунууга үндөйт.