A'râf Suresi — Ayet 169

Kelime Anlamları:

• "Halef": Sonra gelen nesil, ardıl.
• "Verisû'l-kitâb": Kitabı (Tevrat'ı) miras almak, onu okumak ve bilmek.
• "Arad": Dünya metaı, geçici menfaat, düşük ve değersiz kazanç (rüşvet gibi).
• "El-Ednâ": En aşağı, en değersiz, bayağı olan.
• "Mîsâk": Sözleşme, antlaşma, ahit.
• "Deresû": Okudular, incelediler, öğrendiler.

Tefsir:

Bu âyet, önceki ümmetlerden, özellikle İsrailoğulları'ndan bahsederken, onların ardından gelen kötü bir nesli tasvir etmektedir. Bu nesil, kendilerinden önceki salih kişilerin yerine geçmiş, Tevrat'ı miras almışlardır. Yani kitabı okumuşlar, içindeki hükümleri öğrenmişlerdir. Ancak ne yazık ki bu bilgi onlara fayda vermemiş; tam aksine, kitabın hükümlerini çiğneyerek dünyanın geçici ve değersiz menfaatlerine, özellikle de rüşvet gibi haram kazançlara yönelmişlerdir. Onlar, bu dünyalık karşılığında Allah'ın kitabını tahrif etmekten, hükmünü değiştirmekten çekinmemişlerdir.

Bu kişilerin en büyük yanılgılarından biri de, işledikleri bu günahlara rağmen "Biz affedileceğiz" diyerek boş bir temenniye kapılmalarıdır. Sanki Allah'ın affı, tövbe etmeden, günahta ısrar ederek elde edilebilecek bir şeymiş gibi davranmışlardır. Üstelik bu yanlış inançlarıyla yetinmeyip, önlerine yeni bir haram kazanç çıktığında yine aynı hatayı işlemişler, aynı günahı tekrarlamışlardır. Bu, onların ne kadar bencil ve nefsani arzularına düşkün olduklarını gösterir.

Allah Teâlâ onları bu davranışlarından dolayı kınamakta ve şöyle sormaktadır: "Onlardan, Tevrat'ta Allah hakkında sadece doğruyu söylemeleri ve O'na yalan isnat etmemeleri konusunda sağlam bir söz (mîsâk) alınmamış mıydı?" Elbette alınmıştı. Üstelik onlar bu kitabı okumuşlar, içindeki emir ve yasakları, ahitleri öğrenmişlerdi. Yani bu ahdi bilerek ve isteyerek çiğnemişlerdir. Bu durum, onların mazeretlerini tamamen ortadan kaldırmaktadır.

İşte tam bu noktada Kur'an, müminlere ve tüm insanlığa evrensel bir ders vermektedir: "Ahiret yurdu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlar için elbette daha hayırlıdır." Dünya metaı ne kadar çekici ve cazip görünse de, ne kadar çok olursa olsun, sonu gelmeyen bir hiçtir. Oysa ahiret hayatı, ebedîdir ve oradaki nimetler, Allah'a itaatsizlikten sakınan, O'nun emirlerini yerine getirip yasaklarından kaçınan müttakî kullar için hazırlanmıştır. Dünyanın geçici zevkleri, ahiretin sonsuz nimetleri yanında hiçbir şeydir.

Âyet, "Hiç düşünmez misiniz?" sorusuyla sona ermektedir. Bu, akıl sahiplerine bir çağrıdır. Ey insanlar! Bu kadar açık bir gerçeği, bu kadar net bir karşılaştırmayı neden düşünüp de doğru yolu bulmuyorsunuz? Neden geçici olana aldanıp kalıcı olanı terk ediyorsunuz? Aklınızı kullanın, dünyanın fâniliğini, ahiretin bâkiliğini idrak edin ve Allah'ın rızasını kazanmaya çalışın. Unutmayın ki gerçek kazanç, dünyada takva üzere yaşayıp ahirette Allah'ın cennetine ve rızasına ulaşmaktır. Bu, akıl sahipleri için apaçık bir gerçektir.