اعراف سۈرىسى — ئايەت 194

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «تَدْعُونَ»: چاقىرىسىلەر، ئىبادەت قىلىسىلەر، ياردەم تىلەيسىلەر.
• «مِن دُونِ اللَّهِ»: ئاللاھنى قويۇپ، ئاللاھتىن باشقا.
• «عِبَادٌ»: بەندىلەر، مەخلۇقلار، ئىگە قىلىنغۇچىلار.
• «أَمْثَالُكُمْ»: سىلەرگە ئوخشاشلار.
• «فَادْعُوهُمْ»: ئۇلارنى چاقىرىڭلار، ئۇلاردىن ياردەم تىلەڭلار.
• «فَلْيَسْتَجِيبُوا لَكُمْ»: ئۇلار سىلەرگە جاۋاب بەرسۇن.
• «إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ»: ئەگەر سىلەر راستچىل بولساڭلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇشرىكلار! سىلەر ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇتلىرىڭلار ۋە باشقا نەرسىلىرىڭلار، ئەمەلىيەتتە ئاللاھ تەرىپىدىن يارىتىلغان بەندىلەر بولۇپ، ئۇلارمۇ سىلەرگە ئوخشاش مەخلۇقلاردۇر. ئۇلارنىڭ ئۆزى ئىگە بولۇشقا، باشقۇرۇشقا ۋە ياردەم قىلىشقا قادىر ئەمەس. ھەتتا سىلەر ئۇلاردىن ئۈستۈن: سىلەر تىرىكسىلەر، سۆزلەيسىلەر، مېڭىسىلەر، ئاڭلايسىلەر ۋە كۆرىسىلەر؛ ئەمما ئۇ بۇتلار بۇنداق ئەمەس، ئۇلار جانسىز، ھېچقانداق ئىش قىلالمايدۇ.

ئەگەر سىلەر ئۇلارنىڭ ھەقىقەتەن ئىبادەتكە لايىق ئىكەنلىكىنى دەۋا قىلىۋاتقان بولساڭلار، ئۇنداقتا ئۇلارنى چاقىرىپ بېقىڭلار، ئۇلاردىن بىرەر ياردەم ياكى پايدا تىلەڭلار، ئۇلار سىلەرگە جاۋاب بېرەلەمدۇ؟ ئەگەر ئۇلار سىلەرنىڭ چاقىرىقىڭلارغا جاۋاب بېرىپ، سىلەر تىلىگەن نەرسىنى بېرەلىسە، ئاندىن سىلەرنىڭ دەۋايىڭلار راست بولىدۇ. ئەمما ئۇلار ھەرگىز جاۋاب بېرەلمەيدۇ، چۈنكى ئۇلار سىلەرگە ئوخشاش بەندىلەر، ھەتتا سىلەردىنمۇ ئاجىز. شۇڭا سىلەرنىڭ ئۇلارنى ئىلاھ قىلىپ ئىبادەت قىلىشىڭلار پۈتۈنلەي بىمەنىلىك ۋە خاتالىقتۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، پەقەت ئاللاھلا ھەقىقىي ئىلاھتۇر، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق نەرسە ئىبادەتكە لايىق ئەمەس. ئاللاھ ھەممە نەرسىنى يارىتىغۇچى، ھەممە ئىشلارنى باشقۇرغۇچى ۋە ھەممە دۇئالارغا جاۋاب بەرگۈچىدۇر. ئىنسانلار ئۈچۈن ئەڭ زور بەخت ۋە ئەڭ توغرا يول، يالغۇز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىش ۋە ئۇنىڭدىن ياردەم تىلەشتۇر. ئاللاھ تەئالا بىزنى ھەقىقىي تەۋھىدكە ھىدايەت قىلسۇن ۋە شىركىتىن ساقلىسۇن.