اعراف سۈرىسى — ئايەت 193

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• تَدْعُوهُمْ: ئۇلارنى چاقىرسىلەر، ئۇلارغا دەۋەت قىلسىلەر.
• الْهُدَىٰ: ھىدايەت، توغرا يول، يەنى ئىسلام دىنى ۋە ھەقىقەت يولى.
• سَوَاءٌ: باراۋەر، ئوخشاش.
• صَامِتُونَ: سۈكۈت قىلغۇچىلار، ئۈن-سىس چىقارمىغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇشرىكلار! سىلەر ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان بۇ بۇتلارنى ھىدايەت يولىغا، يەنى ھەقىقەت ۋە توغرا يولغا چاقىرسىلەر، ئۇلار سىلەرنىڭ چاقىرىقىڭلارنى ئاڭلىيالمايدۇ ۋە ئەگەشمەيدۇ. ئۇلارغا چاقىرسىلەرمۇ، سۈكۈت قىلسىلەرمۇ باراۋەر — ھېچقانداق پەرقى يوق. چۈنكى ئۇلار جانسىز جىسىملاردۇر؛ ئۇلار ئاڭلىيالمايدۇ، كۆرەلمەيدۇ، سۆزلىيەلمەيدۇ، ئەقىل قىلالمايدۇ، ھىدايەت قىلالمايدۇ ۋە ھىدايەت قىلىنمايدۇ.

ئەي ئىنسانلار! ئويلىنىڭلار: سىلەر ئۆزۈڭلار ياسىغان، ئۆز قولۇڭلار بىلەن يونۇپ ياسىغان بۇت-سەنەملەرگە چوقۇنۇپ، ئۇلاردىن ياردەم ۋە شەپەئەت ئۈمىد قىلىسىلەر. ئەمما ئۇلار سىلەرنىڭ چاقىرىقىڭلارغا جاۋاب بېرەلمەيدۇ، ھەتتا سىلەرنىڭ چاقىرىقىڭلارنى ئاڭلىيالمايدۇ. بۇنداق ئاجىز، ئەجىزە مەخلۇقلارغا چوقۇنۇش ئەقىلگە سىغامدۇ؟ ھەقىقىي ئىبادەتكە لايىق بولغان يالغۇز ئاللاھ تەعالادۇر. ئاللاھ سىلەرنىڭ ھەممە چاقىرىقىڭلارنى ئاڭلايدۇ، ھەممە ئەھۋالىڭلارنى بىلىدۇ ۋە سىلەرگە جاۋاب بېرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ قولىدا. ئاللاھنى قويۇپ باشقىلاردىن ھىدايەت تىلەش بىھۇدە ۋە ئەخمەقلىكتۇر. كېلىڭلار، قەلبىمىزنى پەقەت ئاللاھقا باغلايلى، ئۇنىڭدىنلا ياردەم ۋە ھىدايەت تىلەيلى. ئاللاھ تەعالا بىزنى ھەقىقىي ھىدايەت يولىغا باشلىسۇن ۋە بىزنى شىركىتىن ساقلىسۇن.