Əraf surəsi — Ayə 194

Kəlmələrin mənaları:

• Təd'oun – çağırırsınız, ibadət edirsiniz.
• Min dunillah – Allahdan başqa.
• İbad – qullar, məxluqlar.
• Əmsalukum – sizin kimi, sizə bənzər.
• Fəlyəstəcibu – qoy cavab versinlər, qoy sizə icabət etsinlər.
• Sadıqin – doğru deyənlər, iddialarında haqlı olanlar.

Təfsir:

Ey müşriklər! Sizin Allahdan başqa ibadət etdiyiniz bütlər, tanrılar – onlar da sizin kimi Allahın qullarıdır, Allahın mülkündə olan məxluqlardır. Onların heç birinin öz iradəsi, öz gücü, öz səlahiyyəti yoxdur. Necə ki, siz Allahın qulu və məxluqusunuz, onlar da eləcə Allahın qulu və məxluqudurlar. Hətta siz onlardan daha üstünsünüz, çünki siz canlısınız, danışırsınız, eşidirsiniz, görürsünüz, yeriyirsiniz – amma onlar cansız, hərəkətsiz, heç bir şeyə gücü çatmayan bütlərdir.

Əgər siz iddia edirsiniz ki, bu bütlər sizə fayda verə bilər, sizi qoruya bilər, sizin üçün şəfaət edə bilər – bəs onda onları çağırın görək, sizə cavab verə bilərlərmi? Sizin istəklərinizi yerinə yetirə bilərlərmi? Əgər onlar sizə cavab verə bilmirlərsə, deməli sizin iddianız yalandır və siz Allaha qarşı ən böyük iftiranı edirsiniz.

Bu, Allahın bəşəriyyətə rəhmət və mərhəmətindən olan bir dəlildir. Allah bizə ağıl verib ki, düşünək və haqqı batildən ayıraq. Bütlərə ibadət etmək ağlın işi deyil, cahilliyin və nadanlığın işidir. Çünki heç bir ağıl sahibi özünə nə fayda, nə də zərər verə bilməyən cansız bir varlığa səcdə etməz.

Ey insanlar! Bu ayə bizə öyrədir ki, yalnız Allah-Təalaya ibadət etməliyik. O, hər şeyə qadirdir, hər şeyi eşidir, hər şeyi görür. O, bizi yaradandır, ruzi verəndir, himayə edəndir. Onun qüdrəti hər şeyə çatır. Bütlər isə heç bir şeyə qadir deyillər. Gəlin, ağıllarımızı işə salaq və yalnız Allaha ibadət edək. Çünki O, bizə ən yaxın olandır, dualarımızı eşidəndir, bizi çətinliklərdən qurtarandır. Allahın rəhməti genişdir, O, bütün qullarını sevir və onları doğru yola yönəltmək istəyir.