Аль-Араф сүресі — Аят 33

1. Сөздердің мағынасы:

• الْفَوَاحِشَ — бұзықтықтар, ашық әрі жасырын жасалатын үлкен күнәлар мен жиіркенішті істер.
• مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ — олардың ашық жасалғаны да, жасырын жасалғаны да.
• الْإِثْمَ — күнә, яғни Аллаһтың шектеуін бұзатын кез келген жаман іс.
• الْبَغْيَ — шектен шығу, өзгенің құқығына озбырлық жасау, әділетсіздік.
• سُلْطَانًا — дәлел, айғақ, негіздеме.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) айтқызады: «Ей, Мұхаммед! Осындай нәрселерді өз беттерімен тыйып, өздеріне рұқсат етіп жүрген мүшріктерге айт: Раббым тек мына нәрселерді ғана арам етті». Сонан соң Аллаһ арам етілген істерді бір-бірлеп түсіндіреді:

Біріншіден, бұзықтықтарды — яғни зина, ұрлық, ішімдік сияқты жиіркенішті үлкен күнәларды — олардың ашық жасалғанын да, жасырын жасалғанын да арам етті. Адамдар көбіне жасырын жасалған күнәні жеңіл санайды, алайда Аллаһ алдында екеуі де бірдей тыйым салынған.

Екіншіден, күнәні — Аллаһқа қарсы келетін кез келген жаман істі арам етті. Бұл жалпылама тыйым болып, барлық күнәларды қамтиды.

Үшіншіден, әділетсіздікпен шектен шығуды — адамдардың қанына, мал-мүлкіне, намысы мен ар-ожданына озбырлық жасауды арам етті. Мұндай әрекет құқыққа қайшы, әділетсіздік болып табылады.

Төртіншіден, Аллаһқа серік қосуды — яғни Аллаһпен бірге өзіңізге ешбір дәлел-айғақ түспеген нәрселерді құдай етіп табынуды арам етті. Мұндай істі жасаушының қолында ешқандай негіздеме жоқ.

Бесіншіден, Аллаһ туралы білмеген нәрселеріңізді айтуды — яғни Аллаһтың есімдері, сипаттары, істері мен шариғаты жайында білімсіз сөйлеуді, өз бетімен «бұл халал, бұл арам» деп шешім шығаруды арам етті. Бұған Аллаһқа бала телу, өз бетімен кейбір халал нәрселерді арам деп жариялау сияқты істер жатады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам — адамды ашық та, жасырын да жамандықтан сақтайтын таза дін. Ол тек сыртқы көрініске емес, жүректің ішіндегі ниетке де мән береді.
• Күнәлардың барлығынан аулақ болу — Аллаһтың разылығына жетудің жолы. Кішкентай күнәні жеңіл санамау керек.
• Адамдардың құқығын сақтау, озбырлық пен әділетсіздіктен аулақ болу — нағыз мұсылманның белгісі.
• Аллаһқа серік қосу — ең үлкен күнә. Одан сақтану әрбір адамның басты парызы.
• Діни мәселелерде білімсіз сөйлеу, өз бетімен үкім шығару қауіпті. Сондықтан әрбір мұсылман білім алуға, ғалымдарға жүгінуге тиіс.
• Бұл аят адамды жамандықтан тыйып, жақсылыққа бастайды. Ислам — адам баласын қорғайтын, оның ар-намысын, малын, жанын сақтайтын мейірімді дін. Осындай әділ әрі дана үкімдері үшін Аллаһқа шүкір етіп, Құранның нұрымен өмір сүру — әрбір жанның бақыты.