Аль-Араф сүресі — Аят 34

1. Сөздердің мағынасы:

• أُمَّةٌ (үммет): белгілі бір ұрпақ, қауым, халық.
• أَجَلٌ (ажал): белгіленген мерзім, уақыт.
• لَا يَسْتَأْخِرُونَ (лә йәстә'хирүн): кешікпейді, артқа қалмайды.
• لَا يَسْتَقْدِمُونَ (лә йәстәқдимун): алға озбайды, ерте келмейді.
• سَاعَةً (сә'әтән): бір сәт, қас қағым уақыт.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала әрбір халықтың, әрбір ұрпақтың өмір сүретін белгілі бір мерзімі бар екенін хабарлайды. Бұл мерзім — олардың өмірінің соңы, не болмаса Аллаһтың оларға белгілеген жазасының уақыты. Әр үмметтің өз уақыты бар, ол Аллаһтың қалауымен дәл белгіленген. Ешбір қауым бұл мерзімнен бұрын да, кейін де өте алмайды.

Бұл аят Мекке халқына ескерту ретінде түсірілген. Олар Аллаһтың елшісін жалғанға шығарып, азаптың тез келуін талап етті. Сонда Аллаһ Тағала оларға: сендердің де белгіленген уақыттарың бар, ол келгенде бір сәтке де кешікпейсіңдер және бір сәтке де ерте келмейсіңдер — деп жауап берді.

Бұл аят әрбір адамның да, әрбір қоғамның да өз уақытымен өмір сүретінін, Аллаһтың белгілеген мерзімінен ешкім де құтыла алмайтынын білдіреді. Бұл — Аллаһтың әділдігі мен құдіретінің көрінісі.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ Тағала әрбір үмметке белгілі бір мерзім белгілеген. Бұл — Аллаһтың хикметі мен әділдігінің белгісі. Әр адам өз өмірінің уақытын бағалап, жақсылыққа ұмтылуы керек.
• Ажал мен мерзімнен ешкім де қашып құтыла алмайды. Бұл адамды дүниеқұмарлықтан сақтандырып, ақыретке дайындық жасауға шақырады.
• Аллаһтың белгілеген уақыты әділ әрі дәл. Ол бір сәтке де өзгермейді. Бұл — Аллаһтың құдіретіне деген сенімді нығайтады.
• Адам баласы өз өміріндегі әрбір сәттің қадірін білуі керек. Өйткені уақыт — қайтарылмайтын байлық.
• Бұл аят мұсылманды сабырлыққа, Аллаһтың әміріне мойынсұнуға және өмірдің өтпелі екенін ұғынуға тәрбиелейді.
• Ислам діні адамды уақытты дұрыс пайдалануға, жақсылық жасауға және Аллаһтың разылығын іздеуге бағыттайды. Бұл — адамды бақытқа жетелейтін жол.