A'rof surasi — Oyat 33

Kalimalarning ma'nolari:

• الْفَوَاحِشَ — haddan tashqari yomon bo‘lgan gunohlar, fahsh ishlar.
• مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ — ularning ochiq-oshkora qilingani ham, yashirincha qilingani ham.
• الْإِثْمَ — gunoh, harom ishlar.
• الْبَغْيَ — zulm qilish, odamlarning haqini poymol etish, kibr-u havo.
• سُلْطَانًا — dalil, hujjat, isbot.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, shu mushriklarga ayting: “Robbim faqatgina mana bularni harom qilgan: fahsh ishlarni — ularning ochiq qilinganini ham, yashirin qilinganini ham; gunohlarning barchasini; nohaq zulm qilishni — odamlarning qoni, moli va obro‘siga tajovuz qilishni; Allohga hech qanday dalil va hujjat tushmagan narsalarni sherik qilishni; hamda Alloh haqida bilmagan narsalarni gapirishni — Uning ismlari, sifatlari, amallari va shariatiga oid yolg‘on so‘zlarni aytishni. Ya’ni, Alloh taolo halol qilgan narsalarni harom deb atash, harom qilgan narsalarni halol deb atash, Unga farzand yoki sherik nisbat berish kabi uydirma gaplarni gapirishni ham harom qilgan.”

Bu oyatda Alloh taolo o‘z bandalariga rahm qilib, ularni halokatga olib boradigan barcha yomon ishlardan qaytargan. U zot faqatgina insonning dunyo va oxiratiga zarar yetkazadigan narsalarni harom qilgan, xolos.

Foydalar:

• Alloh taolo bandalariga nisbatan juda mehribondir. U zot faqatgina insonlarga zarar yetkazadigan ishlarni harom qilgan, ularga foyda keltiradigan narsalarni esa halol qilgan.
• Islom dini insonni har tomonlama poklikka, halollikka va adolatga chorlaydi. Fahsh ishlar, zulm va yolg‘on — bularning barchasi insoniyatni tubanlikka olib boradi.
• Alloh haqida bilmasdan gapirish — eng katta gunohlardan biridir. Shuning uchun har bir musulmon dinini Qur’on va sahih hadislardan o‘rganishi, bilmagan narsasini biladiganlardan so‘rashi lozim.
• Bu oyat insonni o‘z nafsini tarbiya qilishga, yashirin gunohlardan ham saqlanishga undaydi. Chunki Alloh hamma narsani ko‘radi va biladi.