Аль-Араф сүрөсү — Аят 55

1. Сөздөрдүн мааниси:

• ادْعُوا: чакырыңар, сураныңар, дуба кылыңар.
• تَضَرُّعًا: моюн сунуу, баш ийүү, өзүнүн алсыздыгын моюнга алып, жалынуу менен суроо.
• خُفْيَةً: жашыруун, үн чыгарбай, ичкиликтен, сырткы көрүнүштөн эмес, чын жүрөктөн дуба кылуу.
• الْمُعْتَدِينَ: чектен чыккандар, чектен ашкандар, Аллахтын белгилеген чектеринен өткөндөр.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыймандуу адамдар! Раббиңерге дуба кылыңар, бирок ага моюн сунуу, баш ийүү жана жалынуу менен кайрылыңар. Дубаңарды жашыруун, үнүңөрдү ашыкча көтөрбөй, көрсөтүү үчүн эмес, чын жүрөктөн, ихлас кылыңар. Аллах Таала дубада чектен чыккандарды, өзүнүн белгилеген чектеринен ашкандарды жактырбайт. Дубадагы эң чоң чектен чыгуу — Аллахтан башкага дуба кылуу, өлүктөрдөн же буттардан жардам суроо, аларды Аллахка шерик кылуу. Ошондой эле, дуба кылууда үндү ашыкча көтөрүп, мактанчылык менен, көрсөтүү үчүн дуба кылуу да чектен чыгууга кирет. Чыныгы дуба — бул Аллахка гана багытталган, момундук жана жалбарган үн менен, жашыруун жана ихлас аткарылган дуба.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Дуба — Аллах менен байланыштын эң жакын жолу. Ар бир адам өзүнүн муктаждыгын, кайгысын, кубанычын Аллахка гана айтып, Андан жардам сурай алат.
• Дубада момундук, баш ийүү жана жалынуу болушу керек. Бул адамдын Аллах алдындагы алсыздыгын жана Ага болгон муктаждыгын билдирет.
• Дубаны жашыруун, үнүн ашыкча көтөрбөй кылуу — ихластыктын, чын жүрөктөн болуунун белгиси. Бул көрсөтүү үчүн эмес, Аллах үчүн гана аткарылат.
• Аллах чектен чыккандарды жактырбайт. Демек, дубада да, жалпы жашоодо да Аллахтын белгилеген чектерин сактоо зарыл.
• Дубада Аллахтан башкага кайрылуу, өлүктөрдөн же буттардан жардам суроо — эң чоң чектен чыгуу, бул ширк. Момун адам дубасын Аллахка гана арнайт.
• Бул аят момундарды чын ыкластан, жалбарган үн менен, жашыруун жана момундук менен Аллахка дуба кылууга чакырат. Бул — Исламдын жөнөкөй, таза жана жүрөккө жакын жолу. Ар бир адам Аллахка түз кайрылып, Анын жообун ала алат.