سوره اعراف — آيت 55

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• ادْعُوا: پنھنجي رب کي سڏيو، دعا گھريو.
• تَضَرُّعًا: عاجزي ۽ انکساريءَ سان، دل جي گھري تذلل سان.
• خُفْيَةً: لڪل ۽ ڳجھي طرح، آواز کي بلند ڪرڻ کان سواءِ.
• الْمُعْتَدِينَ: حد کان وڌندڙ، حدون ٽپندڙ.

2) تفسير:

اي ايمان وارؤ! پنھنجي پالڻھار کي عاجزيءَ ۽ انکساريءَ سان، ۽ لڪل ۽ ڳجھي طرح سڏيو. دعا ۾ دل جي عاجزي ۽ خضوع هجي، ۽ اهو اخلاص سان هجي، ريا ۽ ڏيکاءَ کان پاڪ. بلند آواز سان ۽ وڏائيءَ سان دعا نه گھريو، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ حد کان وڌندڙن کي پسند نٿو ڪري. حد کان وڌڻ جي سڀ کان وڏي صورت اهو آهي ته الله کان سواءِ ٻين کي سڏيو وڃي، جهڙوڪ مئل بزرگن ۽ بتان کي پڪارڻ، يا دعا ۾ الله سان گڏ ٻين کي شريڪ ڪرڻ. اهڙا ڪم مشرڪن جا آهن، ۽ مؤمن کي ان کان پرهيز ڪرڻ گھرجي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنھنجي ٻانهن کي دعا ڪرڻ جو حڪم ڏنو آهي، جيڪا عبادت جو هڪ اهم حصو آهي.
• دعا ۾ عاجزي، انکساري ۽ اخلاص هجڻ گھرجي، ۽ ريا کان پاڪ هجڻ گھرجي.
• لڪل ۽ ڳجھي دعا ڪرڻ بهتر آهي، ڇاڪاڻ ته ان ۾ اخلاص وڌيڪ هوندو آهي ۽ ريا جو خطرو گھٽ هوندو آهي.
• الله تعاليٰ حد کان وڌندڙن کي پسند نٿو ڪري، تنھنڪري دعا ۾ به حد ۾ رهڻ گھرجي.
• دعا صرف الله تعاليٰ کان گھرڻ گھرجي، ڇاڪاڻ ته غير الله کي سڏڻ شرڪ آهي، جيڪو سڀ کان وڏو ظلم آهي.
• هي آيت مؤمنن کي سيکاريندي آهي ته دعا ۾ به ادب ۽ اخلاص جو خيال رکڻ گھرجي، ۽ الله جي حدن جو احترام ڪرڻ گھرجي.
• دعا ۾ عاجزي ۽ انکساري انسان کي الله جي ويجهو ڪري ٿي، ۽ ان جي دل کي نرم ۽ پاڪ بڻائي ٿي.