Nuh surəsi — Ayə 24

1) Bəzi sözlərin izahı:

• أَضَلُّوا (ədləllu): Onlar (kafir başçılar və ya bütlər) bir çox insanı doğru yoldan çıxardılar, azdırdılar.
• ضَلَالًا (dəlalə): Haqq yoldan uzaqlaşma, doğru yolu itirmə, azğınlıq.
• الظَّالِمِينَ (zalimín): Özlərinə zülm edənlər — yəni küfr və inadla Allaha qarşı çıxanlar.

2) Ayənin təfsiri:

Nuh peyğəmbər (əleyhissəlam) qövmünün uzun illər boyu davam edən küfrünü, inadını və azğınlığını gördükdən sonra Allaha yalvararaq dedi: “Ey Rəbbim! Bu zalımlar öz bütlərinə tapınmaqla bir çox insanı haqq yoldan çıxardılar, onları azdırdılar.” Onların bu bütləri heç kimə heç bir şey əmr etmirdi, heç bir dəlil göstərmirdi; buna baxmayaraq, insanlar öz istəkləri ilə onlara tapınırdılar. Beləcə, bu azğın başçılar və onların uydurma ilahları saysız-hesabsız insanın doğru yoldan uzaqlaşmasına səbəb oldu.

Sonra Nuh (əleyhissəlam) Allaha dua edərək dedi: “Ya Rəbbim! Bu zalımlara yalnız azğınlıqlarını artır!” Bu dua, əslində, onların artıq islah olunmayacağını, tövbə etməyəcəklərini və haqqı qəbul etməyəcəklərini bilə-bilə edilən bir dua idi. Çünki Allah Nuh peyğəmbərə xəbər vermişdi ki, onun qövmündən artıq iman gətirənlərdən başqa heç kim iman gətirməyəcək. Nuh (əleyhissəlam) də onların iman gətirməyəcəyindən ümidini kəsdikdən sonra onların haqq yoldan daha da uzaqlaşması və məhv olması üçün dua etdi.

Bu ayədən biz belə bir dərs götürürük: küfr və inadında israr edən, haqqı qəbul etməyən insanlar təkcə özlərini deyil, başqalarını da azdıra bilərlər. Ona görə də biz həmişə haqqa təslim olmalı, doğru yolu axtarmalı və başqalarını da bu yola dəvət etməliyik. Allahın rəhməti genişdir; tövbə edənləri bağışlayar, lakin inadla küfründə qalanlar üçün isə ədalətli cəza vardır.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bu ayə bizə göstərir ki, doğru yoldan azmaq nə qədər böyük bir fəlakətdir. Nuh peyğəmbərin 950 il boyunca qövmünü Allaha dəvət etməsinə baxmayaraq, onlar inadla öz bütlərinə tapındılar və nəticədə həm dünyada, həm də axirətdə ziyana uğradılar. Gəl, biz də bu dərsdən ibrət götürək, Quranın nuruna sarılaq və Allahın göstərdiyi doğru yoldan ayrılmayaq. Unutma ki, hər bir insan öz əməlinə görə cavabdehdir və Allahın ədaləti heç vaxt zülm etməz. Tövbə qapısı hələ də açıqdır — gəl, bu qapıdan keç və Rəbbinin rəhmətinə sığın!