Nuh surasi — Oyat 24

Kalimalarning ma'nolari:

• أَضَلُّوا: (Butlar) ko'p odamlarni adashtirdilar, yo'ldan ozdirdilar.
• الظَّالِمِينَ: O'zlariga zulm qilganlar, ya'ni kufr va shirkda davom etganlar.
• ضَلَالًا: Haqdan uzoqlashish, adashish.

Tafsir:

Nuh alayhissalom o'z duosida shunday deydi: "Ey Robbim, bu butlar — ularga sig'inish orqali — ko'plab odamlarni haq yo'ldan adashtirdilar. Odamlar bu butlarni o'zlari ixtiro qilganlar, ular hech qanday da'vat qilmagan bo'lsalar-da, insonlar ularni iloh deb bilib, Allohni tark etdilar. Bu butlar avvalgi solih kishilarning suratlari edi, shayton odamlarni aldab, ularni iloh qilib sig'inishga undadi. Natijada ko'plab avlodlar shu butlarga berilib, kufr va shirk botqog'iga botdilar.

So'ng Nuh alayhissalom o'z qavmidan butunlay umid uzib, ularga qarshi duo qiladi: "Ey Robbim, bu zolimlarga — kufr va isyonlarida davom etayotganlarga — faqatgina adashishni ziyoda qilgin. Ya'ni ularni haqdan yanada uzoqlashtirgin, toki ularning oxirati halokat bilan tugasin." Bu duo Nuh alayhissalomning qavmidan mutlaqo noumid bo'lganidan keyin qilingan edi, chunki Alloh taolo unga bu qavmdan faqat imon keltirganlarigina najot topishini xabar qilgan edi. Shundan so'ng Nuh alayhissalom ularning halokati uchun duo qildi va Alloh ularni to'fon bilan g'arq qildi, so'ngra ularni qattiq olovli do'zaxga kiritdi. Ular uchun Allohdan o'zga hech qanday yordamchi bo'lmadi.

Foydalar:

1. Butlarga sig'inish yoki biron-bir maxluqni Allohga sherik qilish — eng katta zulm bo'lib, insonni halokatga yetaklaydi. Chunki butlar hech qanday foyda ham, zarar ham yetkaza olmaydi.
2. Solih kishilarning suratlari va haykallarini o'rnatish — ularni keyinchalik sig'inishga olib boradigan xavfli yo'ldir. Shuning uchun Islomda bunday narsalarni o'rnatish qat'iyan man etilgan.
3. Payg'ambarlarning duolari — ummatlari uchun rahmat va hidoyat so'rash bilan birga, kofirlarga qarshi adolatli jazo so'rashni ham o'z ichiga oladi. Bu esa Allohning hukmiga to'liq taslim bo'lishni anglatadi.
4. Alloh taolo o'z payg'ambarining duosini ijobat qiladi va zolim qavmni halokatga uchratadi. Bu esa mo'minlarga sabr qilish va Allohning yordamiga ishonish kerakligini o'rgatadi.
5. Inson o'z qavmi va yaqinlari uchun hidoyat so'rashda davom etishi kerak, lekin ular kufrda davom etib, haqni rad etsalar, ularning holiga achinib, Allohdan ularni to'g'ri yo'lga boshlashini so'rash o'rniga, adolatli jazo so'rash ham joizdir.