Nuh surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• لَا تَذَرُنَّ – tark etmanglar, qo'ymanglar.
• وَدًّا، سُوَاعًا، يَغُوثَ، يَعُوقَ، نَسْرًا – bu Nuh qavmining butlarining nomlari bo'lib, ular avvalgi solih kishilarning ismlari edi. Ular vafot etgach, shayton ularning suratlarini yasashni va ularga sig'inishni odamlarga vasvasa qilgan edi.

Tafsir:

Nuh qavmining katta-kattalari va rahbarlari o'zlariga ergashgan oddiy xalqqa shunday deyishdi: "O'z ilohlaringizni tark etmanglar! Ayniqsa, Vod, Suvo, Yag'us, Ya'uq va Nasr degan butlaringizni aslo tark etmanglar!" Ular bu butlarni alohida ta'kidlab, ularni eng katta ilohlar deb bilishar va ularga sig'inishni davom ettirishga odamlarni undashar edi. Bu butlar aslida o'tgan zamondagi solih kishilarning nomlari edi. Ular vafot etgach, shayton odamlarga ularning haykallarini yasashni va ularni ziyorat qilishni vasvasa qildi. Vaqt o'tib, keyingi avlodlar bu haykallarga sig'inib, ularni iloh deb atay boshladilar. Shu tariqa shirk (Allohga sherik keltirish) butun qavm orasida tarqaldi. Nuh alayhissalom ularni yagona Allohga ibodat qilishga chaqirganlarida, ular mana shu butlarga yopishib olishga va ularni tark etmaslikka qat'iy qaror qildilar. Bu ularning Nuh payg'ambarga bo'lgan muxolifati va o'zlarining shirkda davom etishlarining yaqqol ifodasi edi.

Foydalar:

1. Bu oyat shirkning eng katta gunoh ekanligini va Alloh taolo uni kechirmasligini ko'rsatadi. Chunki Nuh qavmi butlarga sig'inishda davom etgani uchun halok bo'ldilar.
2. Solih kishilarning suratlari va haykallarini yasash, ularni ziyorat qilish maqsadida bo'lsa ham, keyinchalik shirkka olib borishini o'rgatadi. Shuning uchun Islomda suratlar va qabristonlarga haykal o'rnatish qat'iy man etilgan.
3. Rahbarlarning o'z xalqini adashtirishdagi roli katta ekanini va ularning gunohi og'irligini bildiradi. Chunki ular oddiy xalqni butlarga sig'inishga undab, ularni halokatga yetakladilar.
4. Alloh taoloning payg'ambarlarni yuborishi va ular orqali odamlarni to'g'ri yo'lga chaqirishi O'z bandalariga bo'lgan cheksiz rahmatidir. Nuh alayhissalom 950 yil davomida qavmini tavhidga (yagona Allohga ibodat qilishga) da'vat qildilar, bu esa sabr-qanoat va da'vatdagi matonatning eng go'zal namunasi bo'ldi.