Muzzəmmil surəsi — Ayə 10

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• واصْبِرْ (vəsbir): Səbir et, döz, tab gətir. Yəni çətinliklərə, ağır sözlərə qarşı özünü saxla, tələm-tələsik qarşılıq vermə.
• مَا يَقُولُونَ (ma yaqulun): Onların dedikləri, söylədikləri sözlər — yəni haqsız danışıqlar, istehza, təhqir və iftiralar.
• وَاهْجُرْهُمْ (vəhcürhüm): Onlardan uzaq dur, onlarla əlaqəni kəs — amma bu, düşmənçilik və zərər vermək mənasında deyil.
• هَجْرًا جَمِيلًا (həcrən cəmila): Gözəl bir uzaqlaşma; heç bir incitmə, təhqir və pislik olmayan tərk etmə.

2) Ayənin təfsiri:

Allah-Təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurur ki, müşriklərin və haqqı yalan sayanların ona qarşı dediyi istehzalı, təhqiramiz və haqsız sözlərə səbir etsin. Onların sözləri Peyğəmbərin şəxsinə və gətirdiyi dinə qarşı yönəlmişdi; buna baxmayaraq, o, qəzəblənməməli, onlardan qisas almamalı və onların batil əməllərinə uymamalıdır.

Sonra Allah buyurur: “Onlardan gözəl bir şəkildə uzaq dur.” Bu o deməkdir ki, Peyğəmbər onlarla mübahisəyə girməsin, onlara zərər yetirməsin, onlara qarşı pisliklə cavab verməsin. Onlardan uzaqlaşması təmiz, ədəbli və heç bir incitmə olmayan bir tərk etmə olsun. Yəni nə onlara əl qaldırsın, nə də onların pisliklərinə eyni pisliklə cavab versin; sadəcə onlardan üz çevirsin, öz işinə baxsın və Allahın köməyini gözləsin.

Bu ayə bizə öyrədir ki, haqsız sözlərə, istehzalara və təhqirlərə dözmək, qisas almaqdan və mübahisəyə girməkdən üstündür. Həmçinin göstərir ki, bəzən ən gözəl cavab susmaq, uzaq durmaq və öz yolunda davam etməkdir. Bu, həm fərdi həyatda, həm də cəmiyyətdə sülh və ədəb qorunmasına kömək edir.

3) Dəvət və təşviq:

Əziz qardaşlar və bacılar! Bu ayə bizə səbrin və gözəl davranışın nə qədər böyük dəyər olduğunu göstərir. Kimsə sizi incitsə, sözlərinizə gülsə və ya dininizə hörmətsizlik etsə, əsəbiləşib qarşılıq vermək yerinə, səbir edin və gözəl bir şəkildə uzaq durun. Unutmayın ki, ən güclü insan qisas alan deyil, özünü saxlayan və ədəbini qoruyandır. Peyğəmbərimizin (sallallahu aleyhi və səlləm) həyatı bizim üçün ən gözəl nümunədir. Gəlin onun kimi səbirli, mülayim və gözəl əxlaqlı olmağa çalışaq. Allah bizə səbr və gözəl davranış bəxş etsin!