Muzzammil surasi — Oyat 2

So‘zlarning ma’nolari:

• Qum – tunni ibodatda tik turib o‘tkazish, ya’ni namoz o‘qish uchun turmoq.
• Layl – kecha, tun.
• Illā qalīlan – ozgina qismidan tashqari, ya’ni tunning hammasini emas, balki ozgina qismini istisno qilgan holda.

Tafsir:

Ey o‘z kiyimlariga o‘ralgan zot (Muhammad sallallohu alayhi va sallam)! Kechasi namoz uchun turing, lekin tunni to‘liq emas, balki ozgina qismini (uxlash yoki dam olish uchun) istisno qiling. Ya’ni, tunning yarmini yoki undan biroz kamini – uchdan biriga qadar – namozda qoyim bo‘ling. Shuningdek, yarimdan oshirib, uchdan ikki qismigacha ham davom ettirishingiz mumkin. Bu buyruq dastlab Payg‘ambar alayhissalom va ummatiga tun namozi (tahajjud) farz qilib yuklangan edi. Qur’onni esa tartil bilan, ya’ni harflarini aniq talaffuz qilib, to‘xtash joylariga rioya qilgan holda sekin va tafakkur bilan o‘qing. Bu oyatda kecha namozining fazilati va uning dastlabki hukmi bayon qilinmoqda.

Foydalar:

• Bu oyat mo‘minlarga kecha namozining ulug‘ savobini eslatadi. Kechasi ibodat qilish – bu bandaning Allohga yaqinlashishining eng yaxshi yo‘llaridan biridir, chunki bu vaqtda qalb xotirjam bo‘lib, dunyo mashg‘ulotlaridan xoli bo‘ladi.
• Qur’onni tartil bilan o‘qishga targ‘ib qilinadi, bu esa o‘quvchiga oyatlar mazmunini chuqurroq anglab, undan saboq olishga yordam beradi.
• Islomda ibodatda me’yor va muvozanatga chaqiriq bor: tunni butunlay ibodatga bag‘ishlash ham, butunlay uyqu bilan o‘tkazish ham emas, balki o‘rtacha yo‘l tutish – bu dinning osonligini ko‘rsatadi.
• Bu oyat musulmonlarga g‘aflatdan uyg‘onib, tunlarni Allohga ibodat bilan bezashga undaydi, bu esa ularning dunyo va oxirat saodatiga erishishiga sabab bo‘ladi.