سوره مزمل — آیه 3

معانی کلمات:

• نِصْفَهُ: نصف شب (نصفِ آن شب).
• انقُصْ مِنْهُ: کم کن از آن (از نصف).
• قَلِیلًا: اندکی، مقداری کم.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامهٔ فرمان به قیام شب، مقدار آن را مشخص میفرماید: ای پیامبر! شب را به دو نیم تقسیم کن و نصف آن را به نماز و عبادت بایست. یا اینکه میتوانی اندکی از این نصف کم کنی و به یکسوم شب برسانی. این بیان نشان میدهد که قیام شب امری اختیاری و همراه با سهولت است و خداوند تکلیفی سخت و طاقتفرسا بر بندگانش نمیگذارد. هدف از این دستور، تهذیب نفس، انس با قرآن و تقویت روحیهٔ عبودیت است؛ بهگونهای که انسان در دل شب، با خلوت با پروردگار، ارتباطی عمیق و خالصانه برقرار کند.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند در عین فرمان به عبادت، راه را برای بندگان آسان کرده و اندازهٔ آن را با اختیار خودشان قرار داده است؛ این نشانهٔ رحمت و لطف الهی است.
• قیام شب و عبادت در دل شب، سبب آرامش دل، افزایش ایمان و نزدیکی به خداوند میشود و انسان را از گناهان دور میگرداند.
• این آیه مسلمانان را به نظم در عبادت و تدریج در انجام اعمال صالح ترغیب میکند؛ بهگونهای که عبادت، همراه با نشاط و بدون افراط و تفریط باشد.
• اهمیت تلاوت قرآن و تدبر در آن در دل شب، از نکات برجستهٔ این فرمان است که مسلمان را به انس دائمی با کلام خدا دعوت میکند.