Аль-Инсан сүрәсе — Аять 2

Мәгънәләр:

• Нутфә – бер тамчы бәллүр сыеклык, ир-атның һәм хатын-кызның суы.
• Әмшәҗ – катнаш, кушылган, төрле өлешләрдән торган.
• Нәбтәлиһи – без аны сыныйбыз, имтихан итәбез.

Аңлатма:

Без кешене ир-атның һәм хатын-кызның суыннан, бер-берсенә кушылган катнаш нутфәдән (тамчыдан) яраттык. Бу – кешенең барлыкка килүенең башлангычы, ул бик гади һәм хәлсез бер тамчыдан башлана. Әмма бу яратуның хикмәте – без аны сынау өчен яраттык. Ул дөньяда яшәгәндә, аңа төрле йөкләмәләр, әмерләр һәм тыелганнар киләчәк. Шуңа күрә без аңа ишетү һәм күрү сәләтен бирдек – ул Аллаһның аятьләрен ишетсен, вәгазьләрне тыңласын, күктәге һәм җирдәге галәмәтләрне, Аллаһның кодрәтен күрсәтеп торучы дәлилләрне күзәтсен. Шушы ишетү һәм күрү аркылы ул үзенең Раббысын танысын, Аның әмерләрен үтәсен һәм тыелганнарыннан читләшсен. Ягъни, Аллаһ кешене юктан бар итте, аңа ишетү, күрү кебек зур нигъмәтләр бирде, һәм боларның барысы да – кешене сынау өчен. Кеше бу нигъмәтләрдән дөрес файдаланырмы, әллә инкяр итүче һәм битараф булырмы – шуны ачыклау өчен.

Гыйбрәтләр:

• Кешенең башлангычы бик хәлсез бер тамчыдан булуы – Аллаһның бөеклегенә һәм кодрәтенә ишарә. Шушы гади тамчыдан кеше кебек камил затның барлыкка килүе – Аллаһның чиксез осталыгын күрсәтә.
• Кеше бу дөньяга сынау өчен килгән. Аның һәрбер әгъзасы, һәрбер сәләте – сынау коралы. Күзләр, колаклар безгә бирелгән – аларны хак юлда, изге эшләрдә кулланырга кирәк.
• Аллаһ кешегә ишетү һәм күрү биреп, аңа хак белән батылны аерырга мөмкинлек бирде. Бу – зур ышаныч һәм җаваплылык. Кеше үзенең бу сәләтләреннән ничек файдалануы өчен җавап бирәчәк.
• Әгәр кеше үзенең яратылышын уйласа, ул Аллаһның нигъмәтләренә шөкер итәргә һәм Аңа гыйбадәт кылырга тиешлеген аңлар.